Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü, toplam ihracat içindeki yüzde 31,2'lik payıyla liderliğini sürdürürken, yılın ilk çeyreğinde sektör ihracatı 871,3 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre bölgedeki hububat sektörü ihracatı miktar bazında yüzde 6,8 düşerken, değer bazında gerileme yüzde 2,9 seviyesinde kaldı.
Üç aylık süreçte yaklaşık 285,8 bin ton makarna, 191,8 bin ton buğday unu ve 121 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi. En fazla gelir elde edilen ürün olan ayçiçek yağında ihracat yüzde 31,1 artışla 195,6 milyon dolara ulaştı. İkinci sırada yer alan makarna ihracatı ise yüzde 9,4 artışla 156,2 milyon dolar oldu.
Ortalama ihracat birim fiyatlarının yüzde 4,2 arttığı dönemde, Orta Doğu'ya yapılan ihracat yüzde 20,8 düşüşle 340,7 milyon dolar olurken, Afrika pazarına yapılan ihracat yüzde 20,9 artışla 317,2 milyon dolara yükseldi.
"FİYAT ODAKLI REKABET ARTACAK"
Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerle birlikte enerji ve lojistik dengelerinin yeniden şekillendiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı'nda artan riskler ve enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizliklerin Türkiy'nin lojistik merkez olma potansiyelini güçlendirdiğini ifade eden Kadooğlu, Irak'ın petrol ihracatında Türkiye güzergahını daha aktif kullanma stratejisi ve Kalkınma Yolu gibi projelerin Türkiye'ye stratejik fırsatlar sunduğunu kaydetti.
Bu fırsatların kalıcı kazanımlara dönüşebilmesi için ticaret altyapısı, finansman ve tahsilat süreçleri ile sınır kapılarındaki operasyonel akışın güçlü olması gerektiğini vurgulayan Kadooğlu, savaşın etkileri nedeniyle küresel tarım piyasalarında ihracatçılar üzerindeki baskının süreceğini ifade etti.
Karadeniz havzasında üretim beklentilerinin güçlü seyretmesinin fiyat odaklı rekabeti artıracağını dile getiren Kadooğlu, "Bu tablo, özellikle buğday unu, makarna ve ayçiçek yağı gibi temel ürünlerde daha belirleyici olacak. Enerji, gübre ve lojistik maliyetlerindeki artış üretim maliyetlerine yansırken, bu durum ihracat fiyatlarını ve ticaretin yapısını da doğrudan etkiliyor." dedi.
"REKABET BASKISI ARTACAK"
Bölgesel ticarette lojistik ve güzergah değişimlerinin rekabet baskısını artıracağını belirten Kadooğlu, Irak ile Suriye arasında yaklaşık 14 yıldır kapalı olan sınır kapısının yeniden açılmasının ve alternatif transit hatların devreye girmesinin ticaretin yapısını değiştirebileceğini söyledi.
Yeni koridorların devreye girmesiyle birlikte Türkiye üzerinden gerçekleşen ticaretin daha rekabetçi bir zemine taşınabileceğini ifade eden Kadooğlu, maliyet ve süre avantajı sağlayan hatların Türkiye ihracatçılarını bazı pazarlarda daha yoğun rekabetle karşı karşıya bırakabileceğini dile getirdi.
Aynı pazarlara erişen tedarikçi sayısının artmasının özellikle Afrika ve Orta Doğu pazarlarında fiyat hassasiyetini yükselteceğini kaydeden Kadooğlu, Türkiye’nin bölgesel ticaretteki payını korumasının önemine dikkat çekti.
Kadooğlu, Orta Doğu'ya açılan gümrük kapılarının kesintisiz ve tam kapasiteyle çalışmasının, mevcut lojistik hatların hız ve maliyet avantajını koruyacak şekilde güçlendirilmesinin ve Türkiye'nin "doğal tedarikçi" konumunu destekleyen politikaların sürdürülmesinin kritik olduğunu sözlerine ekledi.