Batman’da marangozluk yapan 63 yaşındaki Abdülkerim Turan, 50 yılı aşkın meslek hayatında yaşanan dönüşümü, kapı-pencere üretiminden mobilyaya geçişi ve değişen çalışma koşullarını anlattı.
1974 yılında mesleğe başladığını belirten Turan, o dönemlerde marangozluğun tamamen usta-çırak ilişkisine dayandığını ve makinelerin kolay kolay kimseye teslim edilmediğini söyledi. Yıllar içinde sektörde büyük değişim yaşandığını ifade eden Turan, özellikle pimapen sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte kapı ve pencere işinin büyük ölçüde ortadan kalktığını dile getirdi.
YILLAR ÖNCE BAŞLAYAN BİR MESLEK YOLCULUĞU
Mesleğe başlama sürecini anlatan Turan, “1963 doğumluyum ve bu işe 1974’te başladım. Kıbrıs Savaşı dönemini hatırlıyorum. O zamanlar kapı ve pencere işi yapıyorduk ve kazancı iyiydi. Ne kirlenme ne de hastalık olurdu. Amcamın yanında başladım, 10-15 yıl birlikte çalıştık. Hem okuyup hem çalışıyordum. Usta olmak kolay değildi, makineler hemen kimseye verilmezdi. İnsan çekirdekten yetişirdi.” dedi.
DEĞİŞEN SEKTÖRLE BİRLİKTE YÖN DEĞİŞTİ
Meslekteki dönüşüme dikkat çeken Turan, “Kapı pencere işi rahattı ama pimapen çıktıktan sonra bu iş bitti. Mecburen mobilya sektörüne yöneldik. Eskiden keresteyi Ankara ve Adana’dan alırdık, elbiselerimiz kirlenmezdi. Şimdi ise MDF kullanımı arttı, işin doğası değişti. MDF kimyasal olduğu için tozu hem kirletiyor hem de sağlığı olumsuz etkiliyor. Eski işe dönebilsek iyi olurdu ama o dönem kapandı.” diye konuştu.
USTALIKTAN ESNAFLIĞA UZANAN SÜREÇ
Ustalık sürecine de değinen Turan, “Amcamın yanında 12 yıl çalıştıktan sonra ayrıldım. Askerlik sonrası yeniden çalıştım ve babamın desteğiyle kendi iş yerimi açtım. Makineleri Bursa’dan aldık. O dönem işler çok iyiydi. Ancak pimapenin yaygınlaşmasıyla birlikte kapı pencere işi tamamen sona erdi.” ifadelerini kullandı.
MESLEKTE İNSAN KAYNAĞI SORUNU DERİNLEŞİYOR
Meslekteki eleman sıkıntısına dikkat çeken Turan, “Bugüne kadar 10-15 işçi yetiştirdim. Hepsi usta oldu ama kimisi mesleği bıraktı. Eskiden disiplin vardı, ustaya saygı gösterilirdi. Şimdi işçiye bir şey söylesen bir daha gelmiyor. Çırak bulmak da oldukça zorlaştı. Turgut Özal döneminde işler çok iyiydi, para sıkıntısı yoktu. Şimdi hayat pahalı, geçim zorlaştı.” dedi.
İŞ KAZALARI MESLEĞİN KAÇINILMAZ GERÇEĞİ
Geçirdiği iş kazasını anlatan Turan, “1994 yılında cam yeri açarken makinenin bıçağı yerinden çıktı. Ağaç fırladı, elimi çektim ama parmağım kesildi. Doktorlar dikilmesi için Ankara’ya gitmemiz gerektiğini söyledi ancak parmak parçalandığı için dikilemedi.” şeklinde konuştu.
SAĞLIĞI TEHDİT EDEN YENİ MALZEMELER
Sağlık sorunlarına da değinen Turan, “Bu meslekte en çok baş parmak zarar görür çünkü sürekli bıçağın üzerindedir. Eskiden kazalar daha fazla olurdu. Günümüzde makineler daha güvenli. Ancak MDF tozu ciddi bir sorun. Yaklaşık 10 yıl önce nefes darlığı yaşadım. Sigara içmediğim halde doktorlar bunun MDF tozundan kaynaklandığını söyledi. Bu işi bırakmak zor ama sağlığımızı da etkiliyor.” ifadelerini kullandı.