Emekli hakim ve eski milletvekili adayı Selim Kaya'nın oğlu olan Prof. Dr. Mehmet Cemal Kaya, tıp eğitimini 2003 yılında tamamladıktan sonra aynı yıl kazandığı Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) ile psikiyatri alanında uzmanlık eğitimine başladı. Uzmanlık eğitiminin ardından Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan Kaya, 2010 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda akademik kariyerine adım attı.
2013 yılında doçent, 2021 yılında ise profesör unvanını alan Kaya, Dicle Üniversitesi'nde Psikiyatri Anabilim Dalı Başkanlığı başta olmak üzere çeşitli idari ve akademik görevlerde bulundu.
2026 yılı itibarıyla Ankara'ya yerleşen Prof. Dr. Mehmet Cemal Kaya, başkentte açtığı muayenehanesinde hastalarını kabul etmeye başladı.