Bir paket cips ya da çikolata açarken gerçekten açlığımızı mı gideriyoruz, yoksa beynimizin ödül sistemini mi harekete geçiriyoruz? Diyetisyen Nezan Hoşer, modern yaşamda beslenme alışkanlıklarının yalnızca mideyle değil, beyinle de yakından ilişkili olduğuna dikkat çekerek önemli değerlendirmelerde bulundu.
Hoşer, günümüzde insanların çoğu zaman fiziksel açlıktan çok stres, yalnızlık, uykusuzluk ve duygusal dalgalanmalar nedeniyle abur cubura yöneldiğini belirtti. Özellikle çikolata, cips ve benzeri ultra işlenmiş gıdaların beyindeki ödül mekanizmasını harekete geçirdiğini ifade eden Hoşer, bunun biyolojik temellere dayandığını söyledi.
"BEYNİMİZ HÂLÂ ESKİ KODLARLA ÇALIŞIYOR"
İnsan beyninin binlerce yıl önce hayatta kalma amacıyla gelişen mekanizmalarının bugün de etkisini sürdürdüğünü belirten Hoşer, geçmişte şeker, yağ ve tuzun nadir bulunan yüksek enerji kaynakları olduğunu hatırlattı. Bu nedenle beynin bu besinleri ödül olarak algıladığını ifade eden Hoşer, dopamin hormonunun da bu süreçte önemli rol oynadığını kaydetti.
GIDA ENDÜSTRİSİ BU SİSTEMİ İYİ BİLİYOR
Raflarda yer alan birçok ultra işlenmiş gıdanın, beynin en güçlü ödül yanıtını oluşturacak şekilde üretildiğini vurgulayan Hoşer, renkli ambalajlar, yoğun reklamlar ve kolay ulaşılabilirliğin de tüketim isteğini artırdığını söyledi. Bu nedenle "Bir tane yiyeceğim" düşüncesiyle açılan bir paketin çoğu zaman fark edilmeden tamamen tüketildiğini dile getirdi.
"BU BİR İRADE MESELESİ DEĞİL"
Abur cubur tüketiminin yalnızca karakter ya da irade eksikliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Hoşer, "Bu durum biyolojinin ve çevrenin birlikte oluşturduğu bir yatkınlıktır. Ancak beynimiz öğrenebilir. Sağlıklı seçimler tekrarlandıkça yeni alışkanlıklar oluşur ve zamanla beyin bu yeni düzeni benimser." dedi.
KENDİNİZE BU SORUYU SORUN
Sağlıklı beslenmenin sadece tabağa konulan yiyeceklerle sınırlı olmadığını ifade eden Hoşer, bireylerin duygularını ve yeme nedenlerini de sorgulaması gerektiğini belirtti. Hoşer, "Bir dahaki sefere eliniz abur cubura uzandığında kendinize 'Gerçekten aç mıyım, yoksa beynim kısa süreli bir ödül mü arıyor?' diye sorun. Davranışın nedenini anlamak, onu değiştirebilmenin ilk adımıdır." ifadelerini kullandı.
Haberini, okuyucunun ilgisini çekecek şu cümleyle tamamladı:
"Midemizi doyurmak kolaydır. Asıl mesele, beynimizi her gördüğünü istemek zorunda olmadığına ikna edebilmektir."