Türkiye’nin coğrafi konum itibariyle deprem kuşağında bulunmasından dolayı merak edilen konuların başında meydana gelen depremlerin büyüklüğünün nasıl ölçüldüğüdür. En son 6 Şubat’ta Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki deprem 10 ilde büyük yıkımlara neden oldu.
AFAD ilk etapta 7,4 diye açıkladığı deprem büyüklüğünü daha sonra revize ederek 7,7'ye çıkardı. Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Kurumu USGS depremin 7,8 büyüklüğünde olduğunu duyurdu. “Asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli depremde şu ana kadar 43 bin 556 kişi hayatını kaybederken, 7 bin 900’ü aşkın artçı deprem oldu. Depremin ardından en çok merak edilen konuların başında ise” depremin büyüklüğünün nasıl ölçüldüğü, büyüklük ve şiddet arasındaki fark nedir?” oldu.
Kurumlar arasında deprem büyüklüğü konusunda farklı açıklamalar yapabiliyor, farklı değerler baz alınıyor. Kandilli Rasathanesi, depremin büyüklüğünü "Kırılan yüzeyin büyüklüğünü ve dolayısıyla ortaya çıkan enerjinin düzeyini belirten bir ölçü" olarak tanımlıyor. AFAD ise "Depremin ortaya çıkardığı toplam enerjiyi karakterize eden, aletsel ölçüm ve hesaplama sonucunda bulunan değere" depremin büyüklüğü adının verildiğini söylüyor.
DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ NASIL ÖLÇÜLÜR?
SÜREYE BAĞLI BÜYÜKLÜK (MD)
Daha büyük bir depremin, sismometre üzerinde daha uzun bir süre için salınımlara yol açacağı ilkesinden hareket edilir. Depremin, sismometre üzerinde ne kadar uzun süreli bir titreşim oluşturduğu ölçülür ve deprem merkezinin uzaklığı ile ölçeklenir. Bu yöntem küçük (M4,0) Moment Büyüklüğü hesaplanabilir.
DEPREM ŞİDDETİ VE BÜYÜKLÜĞÜ ARASINDAKİ FARK
Depremin şiddeti; herhangi bir derinlikte olan depremin, yeryüzünde hissedildiği bir noktadaki etkisinin ölçüsü olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir deyişle depremin şiddeti, onun yapılar, doğa ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür. Bu etki, depremin büyüklüğü, odak derinliği, uzaklığı, yapıların depreme karşı gösterdiği dayanıklılık dahi değişik olabilmektedir. Şiddet depremin kaynağındaki büyüklüğü hakkında doğru bilgi vermemekle beraber, deprem dolayısıyla oluşan hasarı yukarıda belirtilen etkenlere bağlı olarak yansıtır.