Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi” kapsamında sütçü ırka göre daha fazla ve kaliteli et üreten hayvanlar elde edeceklerini, üreticilerin gelirini artıracaklarını söyledi.
Yumaklı, geçen yıl açıklanan 5 yıllık Hayvancılık Yol Haritasının adım adım hayata geçirildiğini belirterek, özellikle 3 yıllık destekleme modeli sayesinde damızlık materyalde önemli mesafe kat edildiğini söyledi.
Sütçü ırklarda dişi sperma kullanım oranının yüzde 25 arttığını aktaran Yumaklı, bunun kaliteli üretim açısından ümit verici olduğunu vurguladı.
“Süt üretiminde herhangi bir sorun olmadığını, hatta arz fazlamız bulunduğunu ifade etmek isterim.” diyen Yumaklı, kırmızı et üretiminde temel hedeflerinin yerli üretimi geliştirmek olduğunu dile getirdi.
Türkiye’deki anaç hayvan sayısının artırılması gerektiğine işaret eden Yumaklı, Et ve Süt Kurumu tarafından tedarik edilen anaç hayvanların TİGEM’in Iğdır ve Şanlıurfa’daki çiftliklerinde damızlık merkezlerine dönüştürüldüğünü anlattı.
Yumaklı, ayrıca Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi kapsamında, TİGEM bünyesinde üretilen kaliteli etçi ırk damızlıkların üreticilere uygun şartlarda verilmeye başlandığını kaydetti.
1 milyon sütçü ırk sığır etçi ırklarla melezlenecek
Yeni projeyle birlikte süt üretiminin omurgasını oluşturan damızlık niteliği yüksek sütçü ırkların korunacağını, ancak soy kütüğüne kayıtlı olmayan yaklaşık 1 milyon dişi sütçü ırk sığırın etçi ırklarla melezleneceğini belirten Yumaklı, “Böylece daha fazla ve kaliteli et üreten hayvanlar elde edeceğiz, üreticimizin gelirini artıracağız” dedi.
2026’da 200 bin yeni etçi ırk hayvan üreticiden
Projeye dahil olan yetiştiricilere ilave destek verileceğini açıklayan Yumaklı, etçi ırk spermasıyla doğan her buzağıya ek destek sağlanacağını söyleyerek 2026’dan itibaren 200 bin yeni etçi ırk hayvanın yerli üreticiden karşılanacağını duyurdu.
Bu adımın yıllık ortalama 8 milyar lira büyüklüğünde bir proje olacağını aktaran Yumaklı, dünyadaki örneklere değinerek, “ABD’de kırmızı etin yüzde 23’ü sütçü ve etçi ırkların melezlenmesinden elde ediliyor.” diye konuştu.
Destekleme detayları
Projeye göre, bakanlık kayıt sistemlerinde belirlenen Holstein ırkı süt sığırlarına etçi ırk sperması kullanan yetiştiricilere, suni tohumlama desteği yüzde 50 artırımlı ödenecek. 2024’te temel destek 1000 lira iken bu projeyle elde edilen buzağılarda destek 1500 liraya, cinsiyeti belirlenmiş erkek sperma kullanıldığında ise 2000 liraya çıkacak. Ayrıca bu hayvanlardan elde edilen erkek besilik materyale verilen destek de 4 katına yükseltilecek.
Sonbaharda uygulama başlıyor
Projeye bu yıl sonbaharda başlanacak, ilk yavrular ise Haziran 2026’dan itibaren alınacak. Bu hayvanların daha yüksek et verimi sayesinde, 2026-2028 döneminde yıllık ortalama 200 bin hayvana karşılık gelen miktarda kırmızı et üretimi sağlanması bekleniyor.
Bakan Yumaklı, bu sayede ithalatın azalacağını, uzun vadede ise besilik materyal ihtiyacının tamamen yerli üreticilerden karşılanacağını söyledi.