Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Hadi Kızmaz, ebeveynlerin en sık merak ettiği konulardan biri olan “çocuğun boyunun normal gelişimde olup olmadığı” sorusuna açıklık getirdi.
Dr. Kızmaz, “Boy uzaması, çocuğun genel sağlığı hakkında önemli ipuçları verir. Ancak tek bir ölçümle karar vermek yanıltıcı olabilir” dedi.
BOY UZAMASI NASIL GERÇEKLEŞİR?
Dr. Kızmaz, çocukluk ve ergenlik döneminde aktif olan büyüme plaklarının, boy uzamasının temelini oluşturduğunu belirtti. Bu sürecin büyüme hormonu, tiroit hormonları, insülin ve cinsiyet hormonlarıyla yakından ilişkili olduğunu ifade eden Kızmaz, genetik, beslenme ve kronik hastalıkların da bu gelişimde önemli rol oynadığını vurguladı.
NE ZAMAN ENDİŞELENMELİYİZ?
Çocuğun boy gelişimini değerlendirirken büyüme persentil eğrilerinin esas alındığını söyleyen Kızmaz, 3. ile 97. persentil arasının normal kabul edildiğini, ancak bazı durumların dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti. İşte o durumlar:
Boy persentilinin 3’ün altında olması
Önceki ölçümlere göre büyüme eğrisinde ani düşüş
Yıllık uzamanın;
* 2-4 yaş arasında 5 cm’den az
* 4 yaş sonrası 4 cm’den az olması
Ergenliğe beklenen yaştan geç girilmesi
Bu durumlarda mutlaka bir çocuk endokrinoloji uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.
EVDE NASIL TAKİP EDİLMELİ?
Ebeveynlere düzenli takip öneren Kızmaz, şu tavsiyelerde bulundu:
Ölçüm sırasında çocuk çıplak ayakla, başı dik ve topukları duvara dayalı olmalı
Her 6 ayda bir ölçüm yapılmalı ve kayıt altına alınmalı
Ölçümler büyüme eğrileriyle karşılaştırılmalı
Ailede geç boy uzaması öyküsü varsa, bu "konstitüsyonel gecikmiş büyüme" olabilir
YAŞA GÖRE ORTALAMA BOY DEĞERLERİ
Dr. Hadi Kızmaz, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Türkiye’ye özgü büyüme eğrileri dikkate alınarak hazırlanan yaşa göre ortalama boy değerlerinin, ailelere genel bir fikir verebileceğini söyledi. Ancak bu değerlerin birebir her çocuk için geçerli olmayabileceğini, çocuğun bireysel gelişiminin göz önünde bulundurulması gerektiğini de ekledi.
Uzm. Dr. Hadi Kızmaz son olarak şunu hatırlattı: “Her çocuk özeldir. Gelişimi düzenli takip edilirse birçok sorun erken fark edilir ve müdahale edilebilir.”