Bildirgede gazetecilik mesleğinin yasal güvenceye kavuşturulmasından yerel medyanın ekonomik sorunlarına, kamu ihalelerinden telif haklarına ve dijital platformların medya içeriklerinden elde ettiği gelirlere kadar birçok başlıkta düzenleme çağrısı yapıldı. KGK ayrıca “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin tutumunu da kamuoyuyla paylaştı.
KGK’NIN GÜNDEMİNDE MESLEK YASASI VAR
Afyonkarahisar’da farklı illerden yerel medya temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, gazetecilik mesleğinin geleceğine ilişkin önemli başlıklar ele alındı.
Toplantının öne çıkan gündemlerinden biri Basın Meslek Birliği Yasası oldu. KGK, gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, medya sektöründeki dağınık yapının giderilmesi, gazetecilerin çalışma koşullarının ve özlük haklarının güçlendirilmesi ile toplumun doğru ve güvenilir habere ulaşma hakkının güvence altına alınması için kapsamlı bir yasal düzenlemeye ihtiyaç bulunduğunu bildirdi.
Özellikle internet ve dijital medyanın hızlı gelişimiyle birlikte ortaya çıkan mesleki ve etik sorunların mevcut yapı içerisinde çözülmesinin zorlaştığı belirtilerek, gazetecilik alanında kapsamlı bir meslek yasasının gerekli olduğu ifade edildi.
KGK tarafından hazırlanan Basın Meslek Yasası taslağının Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sunulduğu ve konuya ilişkin KGK ile ortak çalışma yapılmasının değerlendirildiği de il temsilcileriyle paylaşıldı.
Bildirge kapsamında, yasama sürecinde TBMM’nin ilgili komisyonlarıyla temas kurulması ve hazırlanacak düzenlemenin gazetecilik mesleğinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde şekillendirilmesine katkı sunulması kararlaştırıldı.
“TERÖRSÜZ TÜRKİYE” SÜRECİ DE GÜNDEMDEYDİ
Toplantının gündem başlıklarından biri de kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” olarak ifade edilen süreç oldu.
KGK’nın sonuç bildirgesinde, Türkiye’nin terörden arındırılması, birlik, beraberlik ve kardeşliğin güçlendirilmesi, demokratik standartların geliştirilmesi ve ülkenin daha müreffeh bir geleceğe taşınması açısından sürecin önemine dikkat çekildi.
Bildirgede KGK’nın, devlet kurumları tarafından yürütülen “Terörsüz Türkiye” politikası ve çalışmalarına destek verdiği ifade edildi. Toplantıya katılan il temsilcilerinin de sürece destek konusunda ortak görüş ortaya koyduğu belirtildi.
YEREL MEDYA VE BİK İÇİN ORTAK ÇALIŞMA
Yerel medya ile Basın İlan Kurumu (BİK) arasındaki ilişkiler de toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.
BİK’in son dönemde yerel medyanın desteklenmesi ve gelirlerinin artırılmasına yönelik çalışmalarının takip edildiği belirtilirken, bu çalışmaların olumlu karşılandığı ifade edildi.
Yerel medyanın daha güçlü bir yapıya kavuşması amacıyla BİK ile medya kuruluşları arasında ortak projeler geliştirilmesi, eğitim ve mesleki gelişim faaliyetlerinin birlikte yürütülmesi konusunda görüş birliğine varıldı.
Bildiride, BİK Genel Müdürü Abdülkadir Çay’a yerel medyaya yönelik ilgi ve destekleri nedeniyle teşekkür edilmesi de kararlaştırıldı.
YEREL BASININ EKONOMİK SORUNLARI MASADA
Toplantıda yerel medyanın ekonomik sorunları da kapsamlı şekilde ele alındı.
Yerel basının karşı karşıya bulunduğu en önemli sorunlardan birinin ekonomik güçlükler olduğu belirtilerek, medya kuruluşlarının sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturulması gerektiği ifade edildi.
Bu kapsamda BİK’in yerel medyanın gelirlerini artırmaya yönelik çalışmalarının desteklenmesi gerektiği kaydedildi.
Kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirdiği icra ilanları, doğrudan teminler, davetiye usulü alımlar ve ilana gerek görülmeden yapılan ihaleler konusunda ise daha şeffaf bir sistem oluşturulması gerektiği belirtildi.
Bildiride, ihalelerin açık ve şeffaf biçimde yürütülmesinin kamu kaynaklarının etkin kullanılmasına, israfın önlenmesine ve gerçekçi fiyat oluşumuna katkı sağlayacağı ifade edildi. Kamu yöneticilerinin de bu konuda daha duyarlı ve şeffaf hareket etmesi gerektiği kaydedildi.
KGK’DAN TELİF HAKLARI İÇİN YENİ DÜZENLEME ÇAĞRISI
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri de telif hakları oldu.
Yazılı basın ve dijital medya açısından telif meselesinin giderek daha önemli hale geldiğine dikkat çekilen bildirgede, mevcut sistemin dağınık ve anlaşılması güç bir yapıya dönüştüğü belirtildi.
Radyo ve televizyon kuruluşlarının telif konusunda birden fazla meslek birliğiyle muhatap olmak zorunda kaldığı ifade edilirken, telif işlemlerinin daha anlaşılır ve tek merkezden yürütülebileceği bir yapıya ihtiyaç bulunduğu kaydedildi.
KGK ayrıca RTÜK reklam payı uygulamasının yanı sıra telif hakları bakımından da reklam gelirleriyle bağlantılı bir tahsilat sisteminin oluşturulmasını gündeme getirdi.
DİJİTAL PLATFORMLAR İÇERİKTEN GELİR ELDE EDİYOR
Bildirgenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise arama motorları ve yapay zekâ platformlarının gazeteciler tarafından üretilen içerikleri kullanmasına ilişkin oldu.
KGK, Google, Microsoft, Yandex, ChatGPT, Gemini ve Meta gibi dijital platformların medya kuruluşları tarafından üretilen içeriklerden yararlandığını, buna karşın gazetecilere ve haberi üreten internet sitelerine yeterli telif ödemesi yapılmadığını savundu.
Bildiride, YouTube ve Google gibi platformların internet sitelerine yaptıkları ödemelerin de düşük seviyelerde kaldığı, algoritma değişikliklerinin medya kuruluşlarının dijital gelirlerini etkilediği ifade edildi.
Arama motorlarının internet sitelerinde yayınlanan reklamlar üzerinden önemli gelir elde ettiği belirtilirken, medya kuruluşlarının gelir kaybının önlenmesi ve dijital platformların Türkiye’deki faaliyetlerinin vergilendirilmesi konusunda ilgili bakanlıkların harekete geçmesi gerektiği görüşü dile getirildi.
KGK, dijital platformların gazetecilik içeriklerinden elde ettiği ekonomik değerin, içeriği üreten medya kuruluşlarıyla daha adil biçimde paylaşılması gerektiğini bildirdi.
MESLEKİ MÜCADELEMİZ SÜRECEK
KGK sonuç bildirgesinin son bölümünde ise gazetecilik mesleğinin geleceğine ilişkin yürütülen çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.
Konsey; gazetecilik mesleğinin saygınlığının korunması, medya sektöründeki sorunların çözülmesi, gazetecilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve toplumun doğru, güvenilir ve tarafsız bilgiye ulaşma hakkının güçlendirilmesi amacıyla çalışmalarına devam edeceğini açıkladı.
KGK’nın Türkiye’de ve yurt dışında yürüttüğü faaliyetlerle Türk medyasının uluslararası alandaki etkinliğinin artırılması, gazeteciler arasındaki mesleki dayanışmanın güçlendirilmesi ve medya sektörünün gelişimine katkı sunulmasının hedeflendiği belirtildi.
Afyonkarahisar’daki toplantının ardından yayımlanan sonuç bildirgesiyle KGK, meslek yasasından ekonomik sorunlara, BİK ilişkilerinden telif haklarına kadar yerel medyanın önündeki temel sorunlar için yeni bir çalışma döneminin mesajını verdi.