Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) 2026 yılı hububat müdahale alım fiyatını buğday için kilogram başına 16,5 lira olarak açıklaması, üreticiler arasında tartışmalara neden oldu. Geçen yıl 13,5 lira olarak açıklanan alım fiyatına göre yaklaşık yüzde 22'lik artış yapılırken, tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişin bunun çok üzerinde olduğu belirtildi.
Uzmanlar ve üretici temsilcileri, son bir yılda mazot, gübre, tohum, zirai ilaç ve işçilik maliyetlerinde yüzde 35 ila 45 arasında artış yaşandığına dikkat çekerek, açıklanan fiyatların çiftçinin artan maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.
ÇİFTÇİNİN KÂR MARJI DARALIYOR
Açıklanan alım fiyatlarının enflasyonun ve üretim maliyetlerinin gerisinde kaldığı belirtilirken, bu durumun çiftçinin kârlılığını önemli ölçüde düşürdüğü vurgulandı. Üreticilerin yüksek maliyetler nedeniyle tarımsal faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığı, kırsaldan kopuşun da giderek hızlandığı kaydedildi.
TMO'NUN DESTEKLERİ OLUMLU BULUNDU
Öte yandan TMO'nun Türkiye genelinde randevulu sistemle 600 noktada alım yapması, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği sağlaması ve ürün bedelinin yüzde 75'ine kadar sıfır faizli kredi imkânı sunması üreticiler tarafından olumlu karşılandı.
REKOLTE YÜKSEK, ALIM HEDEFİ GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Bu yıl yağışların olumlu seyretmesi nedeniyle hububat üretiminde yüksek rekolte beklenirken, TMO'nun 10-13 milyon tonluk alım hedefinin yetersiz kalabileceği ifade edildi. Çiftçinin elinde ürün kalmaması ve üreticinin tüccarın insafına bırakılmaması için alım miktarının artırılması gerektiği dile getirildi.
ÖDEME SÜRESİ KISALTILSIN ÇAĞRISI
Üreticiler, TMO tarafından açıklanan 45 günlük ödeme süresinin de yeniden değerlendirilmesini istedi. Özellikle geçen yıl yaşanan kuraklık nedeniyle borç yükü artan çiftçilerin, ürün bedellerine daha kısa sürede ulaşmasının hem üreticiler hem de tarım sektörüne hizmet veren esnaf açısından önemli olduğu belirtildi.
ÇÖZÜM MALİYET ODAKLI FİYATLANDIRMA
Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için müdahale alım fiyatlarının belirlenmesinde gerçek üretim maliyetlerinin dikkate alınması gerektiği vurgulandı. Üretici kesimi, maliyet hesaplarının ilgili kurumlar ve meslek kuruluşlarının verileriyle belirlenmesini, alım fiyatlarının ise çiftçiye makul bir kazanç sağlayacak şekilde açıklanmasını talep ediyor.