Uzmanlar ise yalnızca yüz görünümüne bakılarak demir eksikliği tanısı konulamayacağına dikkat çekiyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Füsun Topçugil, sosyal medyada “Ferritin Yüzü” olarak adlandırılan görünümün tıbbi bir tanı olmadığını belirtti. Topçugil, demir eksikliğinin değerlendirilmesinde kişinin şikâyetleri, klinik bulguları ve laboratuvar sonuçlarının birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
“Ferritin Yüzü” tıbbi bir hastalık değil
Sosyal medya paylaşımlarında solgun veya mat cilt, belirgin göz altı halkaları ve yorgun yüz görünümü düşük ferritin düzeyiyle ilişkilendiriliyor. Ancak tıbbi literatürde “Ferritin Yüzü” adıyla tanımlanmış bir hastalık ya da sendrom bulunmuyor.
Demir eksikliği bulunan kişilerde ciltte solukluk gibi bazı fiziksel belirtilerin görülebileceğini belirten Topçugil, benzer değişikliklerin birçok farklı sağlık sorunu veya yaşam koşulundan da kaynaklanabileceğini vurguladı.
Bu nedenle aynadaki görüntünün tek başına demir eksikliği hakkında güvenilir bir gösterge olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi.
Hemoglobin normal olsa da demir depoları azalabilir
Vücudun demir depolarının değerlendirilmesinde kullanılan önemli göstergelerden biri ferritin. Ancak demir eksikliği her zaman başlangıç aşamasında kansızlıkla birlikte görülmeyebiliyor.
Bazı kişilerde hemoglobin düzeyi normal olduğu halde vücuttaki demir depolarında azalma yaşanabiliyor. Bu nedenle yalnızca hemoglobin değerinin normal olması, demir depolarının yeterli olduğu anlamına gelmiyor.
Uzmanlar ayrıca ferritin sonucunun da tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Enfeksiyon ve inflamasyon gibi durumlar ferritin düzeyini etkileyebildiğinden, test sonuçlarının kişinin genel sağlık durumu ve diğer laboratuvar bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
Yorgunluk tek başına demir eksikliğini göstermiyor
Halsizlik, yorgunluk, baş dönmesi ve ciltte solgunluk demir eksikliği veya demir eksikliği anemisinde görülebilen belirtiler arasında yer alıyor. Ancak bu şikâyetler farklı sağlık sorunlarında da ortaya çıkabiliyor.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan görüntüler veya kişinin kendi yüz görünümü üzerinden sağlık durumuyla ilgili kesin sonuçlara ulaşılması yanıltıcı olabiliyor. Uzun süren ve günlük yaşamı etkileyen şikâyetlerde sağlık kuruluşuna başvurularak gerekli değerlendirmelerin yapılması öneriliyor.
Uzman önerisi olmadan demir takviyesi kullanılmamalı
“Ferritin Yüzü” trendinin beraberinde getirdiği bir diğer konu ise kişilerin test yaptırmadan veya hekim değerlendirmesi olmadan demir takviyesi kullanmaya başlaması.
Uzmanlara göre demir eksikliği tespit edildiğinde yalnızca eksikliğin giderilmesi değil, eksikliğe yol açan nedenin de araştırılması gerekiyor. Beslenme yetersizlikleri, kan kayıpları ve demir emilimini etkileyen bazı durumlar değerlendirme sırasında dikkate alınabiliyor.
Demir takviyesinin dozu ve kullanım süresi kişinin durumuna göre değişebildiğinden, hekim önerisi olmadan demir içeren ürünlerin kullanılması uygun görülmüyor. Gereksiz veya yüksek miktarda demir alımının da sağlık açısından istenmeyen sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor.
Uzmanların değerlendirmesine göre yüzdeki solgunluk veya yorgun görünüm bazı durumlarda sağlık sorunlarına eşlik edebilse de tek başına demir eksikliğinin kanıtı olarak kabul edilemiyor. Demir depolarının durumunu belirlemek için klinik değerlendirme ve uygun laboratuvar testlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.