TATLI KRİZLERİ NEDEN OLUR? PSİKOLOJİK Mİ FİZYOLOJİK Mİ?
Birçok danışanım bana şu cümleyle geliyor: “Tatlı yemeden duramıyorum. Bu bir iradesizlik mi?”
Aslında çoğu zaman mesele irade değildir. Tatlı krizleri hem bedensel (fizyolojik) hem de duygusal (psikolojik) nedenlerden kaynaklanabilir. Doğru nedeni anlamadan çözüm üretmek ise genellikle başarısız olur. Çünkü her tatlı isteği aynı sebepten ortaya çıkmaz.
Tatlı krizlerinin fizyolojik nedenleri
Tatlı isteğinin en sık nedeni kan şekeri dengesizliğidir. Özellikle öğün atlamak, yetersiz protein tüketmek, karbonhidrat ağırlıklı beslenmek, uzun süre aç kalmak, insülin direnci, yetersiz uyku ve yoğun stres. Bunlar kan şekerinde ani düşüş lere neden olur ve beyin hızlı enerji ister. Beynin en hızlı istediği kaynak ise şekerdir.
Bir danışanım gün içinde “çok az yediğini” söylüyordu. İncelediğimizde kahvaltı yapmadığını, öğlen sadece kahve içtiğini fark ettik. Akşam saatlerinde ise yoğun tatlı krizleri yaş ıyordu. Beslenme düzenini dengelediğimizde tatlı isteği neredeyse tamamen ortadan kalktı. Çünkü vücut aslında tatlı değil, enerji istiyordu.
Tatlı krizlerinin psikolojik nedenleri
Tatlı bazen bir ihtiyaç değil, bir duygunun karşılığıdır. Yorgunlukta, üzüntüde, stres altında, yalnızlıkta, ödül ihtiyacında beyin mutluluk hormonu salgılatan yiyeceklere yönelir.
Bir başka danışanım özellikle akşam saatlerinde tatlı krizleri yaşadığını söylüyordu. Gün içi beslenmesi oldukça dengeliydi. Konuşmalarımız sırasında yoğun iş stresi yaşadığını fark ettik. Tatlı onun için bir kaçış alanı olmuştu. Beslenme planına ek olarak stres yönetimi üzerinde çalıştığımızda tatlı krizleri belirgin şekilde azaldı. Bazen çözüm sadece diyet listesi değildir.
Kadınlarda tatlı isteği neden daha sık görülür?
Kadınlarda hormonal değişimler tatlı isteğini artırabilir.
Özellikle: regl öncesi dönem, düzensiz uyku, yoğun stres, düşük protein tüketimi tatlı krizlerini tetikleyebilir. Bu dönemlerde yapılan küçük beslenme düzenlemeleri büyük fark yaratır.
Tatlı krizlerini kontrol etmek mümkün mü?
Evet, doğru stratejilerle mümkündür. Önerdiğim küçük ama etkili adımlar:
* Öğün atlamayın
* Her öğünde protein bulundurun
* Su tüketimini artırın
* Uzun süre aç kalmayın
* Uykunuzu düzenleyin
* yasak koymak yerine denge kurun. Çünkü yasaklar tatlı isteğini azaltmaz, çoğu zaman artırır.
Tatlı krizleri iradesizlik değildir
Tatlı krizleri yaşayan birçok kişi kendini Suç lar. Oysa bu durum çoğu zaman vücudun verdiği bir sinyaldir. Doğru neden bulunduğunda çözüm de kolaylaşır. Önemli olan tatlı yı tamamen hayatınızdan çıkarmak değil, vücudunuzun neden tatlı istediğini anlamaktır.
Doğru beslenme, doğru farkındalıkla başlar.
