Psikolog Kader Yıldız, bu tepkilerin çoğu zaman doğal olduğunu belirterek, çocukların okula uyum sürecinde velilerin yaklaşımının büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Yeni bir sınıf, öğretmen ve arkadaş çevresinin çocuklar için önemli bir değişim anlamına geldiğini belirten Yıldız, okula başlamanın yalnızca yeni bir ortama girmek olmadığını ifade etti.
Çocukların alıştıkları ortamdan ayrılmayı, yeni insanlarla tanışmayı, farklı kurallara uyum sağlamayı ve bir süreliğine anne-babalarından uzak kalmayı öğrenmeleri gerektiğini belirten Yıldız, her çocuğun bu süreci farklı yaşadığını söyledi.
Yıldız, bazı çocukların okula büyük bir heyecanla başlarken bazılarının ağlama, kaygı veya ayrılmak istememe gibi tepkiler gösterebileceğini belirterek, “Önemli olan çocuğun kaç günde alıştığı değil, bu süreçte kendisini ne kadar güvende hissettiğidir” dedi.
“AĞLAMA” DEMEK YERİNE DUYGUSUNU ANLAYIN
Çocuğun okula gitmek istemediği durumlarda kullanılan bazı cümlelerin kaygıyı azaltmak yerine artırabileceğine dikkat çeken Yıldız, velilerin çocuğun duygusunu kabul etmesi gerektiğini belirtti.
“Bunda korkacak ne var?”, “Herkes okula gidiyor” veya “Sen artık büyüdün” gibi ifadeler yerine çocuğun yaşadığı duygunun anlaşılması gerektiğini söyleyen Yıldız, “Benden ayrılmak sana zor geliyor, bunu anlıyorum”, “Yeni bir yere alışmak zaman alabilir” ve “Ben yanında olmasam da güvende olduğunu biliyorum ve sana güveniyorum” gibi ifadelerin çocuğun kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olacağını ifade etti.
Yıldız, çocuğun korkusunu hemen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, korku yaşarken bununla baş edebileceğine inanmasını sağlamanın daha önemli olduğunu vurguladı.
VEDALARI KISA VE KARARLI TUTUN
okul kapısında uzun vedalaşmaların ve çocuk ağladığında tekrar tekrar geri dönmenin ayrılığı kolaylaştırmadığını belirten Yıldız, bu durumun çocuğun kaygısının daha uzun sürmesine neden olabileceğini söyledi.
Velilerin çocuklarına sevgiyle sarıldıktan sonra kısa ve net bir şekilde vedalaşmasını öneren Yıldız, “Şimdi okula giriyorsun. Ben seni çıkışta almaya geleceğim. Sana güveniyorum” gibi ifadelerin kullanılabileceğini belirtti.
Ebeveynlerin kendi kaygılarının da çocuklar tarafından kolaylıkla hissedildiğini ifade eden Yıldız, velilerin sakin ve kararlı davranmasının çocuğun okula yönelik güven duygusunu destekleyeceğini kaydetti.
ÇOCUĞUNUZU BAŞKA ÇOCUKLARLA KIYASLAMAYIN
Çocukların okula uyum süreçlerinin birbirinden farklı olduğuna dikkat çeken Yıldız, velilerin kıyaslayıcı ifadelerden uzak durması gerektiğini söyledi.
“Bak arkadaşın hiç ağlamıyor”, “Kardeşin hemen alışmıştı” veya “Sen neden hâlâ korkuyorsun?” gibi cümlelerin çocuğun kaygısını azaltmayacağını belirten Yıldız, bu tür yaklaşımların çocuğun kendisini yetersiz hissetmesine yol açabileceğini ifade etti.
“Uyum bir yarış değildir” diyen Yıldız, her çocuğun mizacının, deneyimlerinin ve yeni ortamlara alışma hızının farklı olduğunu vurguladı.
EVDE DÜZEN VE RUTİN OLUŞTURUN
Okul döneminde uyku ve sabah rutinlerinin düzenli olmasının çocuğun kendisini daha güvende hissetmesine yardımcı olacağını belirten Yıldız, velilere günlük hazırlık sürecinde çocuklarını da sürece dahil etmelerini önerdi.
Akşamdan çanta ve kıyafetlerin birlikte hazırlanmasının, sabah saatlerinde acele edilmemesinin ve çocuğa yaşına uygun küçük sorumluluklar verilmesinin uyum sürecini kolaylaştırabileceğini belirten Yıldız, “Çantayı tamamen sizin hazırlamanız yerine, ‘Bugün çantamızı birlikte kontrol edelim mi?’ diyerek çocuğun sürece katılmasını sağlayabilirsiniz” dedi.
Çocuğun yapabileceği işleri onun yerine yapmamak gerektiğini de belirten Yıldız, “Önce sen dene, ihtiyaç duyarsan ben yanındayım” yaklaşımının çocuğun özgüvenini destekleyeceğini ifade etti.
OKUL VE ÖĞRETMENİ TEHDİT UNSURU OLARAK GÖSTERMEYİN
Velilerin okul veya öğretmen hakkında kullandığı olumsuz ifadelerin çocukların okula bakışını etkileyebileceğini belirten Yıldız, “Okula gidince öğretmenin sana kızar” veya “Yaramazlık yaparsan öğretmenine söylerim” gibi cümlelerden kaçınılması gerektiğini söyledi.
Okulun yeni şeyler öğrenilebilecek, arkadaş edinilebilecek ve gelişimin desteklenebileceği bir ortam olarak anlatılması gerektiğini belirten Yıldız, çocuklara her günün kusursuz geçmeyebileceğinin de aktarılması gerektiğini ifade etti.
Çocuğun okulda karşılaştığı zorlukların hayatın doğal bir parçası olduğunu öğrenmesinin önemli olduğunu belirten Yıldız, zorlandığı durumlarda çözüm bulabileceğine dair güven kazanmasının desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
ÇOCUĞUNUZU DİNLEYİN, SORGUYA ÇEKMEYİN
Okuldan dönen çocuklara peş peşe sorular yöneltmek yerine doğal bir sohbet ortamı oluşturulmasını öneren Yıldız, velilerin çocuklarını dinlemeye odaklanması gerektiğini söyledi.
“Ne yaptın?”, “Öğretmenin kızdı mı?” veya “Arkadaşlarınla kavga ettin mi?” gibi art arda yöneltilen sorular yerine “Bugün seni en çok ne güldürdü?”, “Bugün hoşuna giden bir şey oldu mu?” ve “Yarın okulda olmasını istediğin bir şey var mı?” gibi soruların tercih edilebileceğini belirten Yıldız, bu yaklaşımın çocukların okul deneyimlerini daha rahat paylaşmalarına yardımcı olacağını ifade etti.
“KORKMA” YERİNE “YANINDAYIM” DEYİN
Psikolog Kader Yıldız, okula başlayan çocukların her korkusunun ortadan kaldırılmasından çok, korku yaşadıklarında yanlarında güven veren bir yetişkin olduğunu bilmelerinin önemli olduğunu vurguladı.
Velilerin çocuklarının yerine yürüyemeyeceğini ancak onların yürümeyi öğrenme sürecinde yanında olabileceğini belirten Yıldız, ebeveynlere şu mesajı verdi:
“Bazen bir çocuğun ihtiyacı ‘Korkma’ diyen bir anne-baba değil; ‘Korkuyor olabilirsin. Bu çok normal. Ama bununla başa çıkabileceğine inanıyorum ve ben her zaman yanındayım’ diyebilen bir ebeveyndir.”
Yıldız, yeni eğitim-öğretim yılının çocukların kendilerini güvende hissettiği, öğrenmenin yalnızca derslerden değil; arkadaşlıktan, deneyimlerden, hatalardan ve yeniden denemekten geçtiğini keşfettiği güzel bir başlangıç olması temennisinde bulundu.
