Günlük hayatta sıkça duyduğumuz “ekmek yeme”, “akşam 6’dan sonra hiçbir şey yeme”, “meyve de şeker”, “kaçırdıysan ertesi gün aç kal” gibi cümleler, zamanla sağlıklı beslenmenin değişmez kuralları gibi görülmeye başladı.
Diyetisyen Nezan Hoşer ise bu alışkanlıkların ne kadarının gerçekten sağlıklı beslenmeyle, ne kadarının diyet kültürüyle ilgili olduğunu sorguluyor.
Diyetisyen Nezan Hoşer, sağlıklı beslenmenin yalnızca kilo vermek ya da belirli yiyecekleri hayatımızdan çıkarmak anlamına gelmediğine dikkat çekerek, yiyecekleri “iyi” ve “kötü” şeklinde sınıflandırmanın kişiler üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti.
Hoşer’e göre bir dilim ekmek yediğinde “bozdum” demek, tatlı tükettiğinde suçluluk hissetmek veya fazla yediğini düşündüğünde ertesi gün öğün atlamak, zamanla yemekle kurulan ilişkiyi de değiştirebiliyor.
EKMEK GERÇEKTEN DÜŞMAN MI?
Ekmek tüketiminin tek başına kilo almanın nedeni gibi görülmemesi gerektiğini belirten Hoşer, beslenmenin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
Günlük enerji ihtiyacı, porsiyon miktarı, fiziksel aktivite ve genel beslenme düzeninin birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Hoşer, tam tahıllı ekmeğin protein ve sebzeyle birlikte dengeli bir öğünün parçası olabileceğini kaydetti.
Bir yiyeceği tek başına “iyi” ya da “kötü” ilan etmenin, beslenmenin genel dengesini gözden kaçırabileceğini belirten Hoşer, önemli olanın kişinin bütün beslenme düzenine bakmak olduğunu ifade etti.
SAAT 18.00 OLUNCA METABOLİZMA DURMUYOR
Toplumda yaygın olan “akşam 6’dan sonra yemek yenmez” anlayışının da herkes için geçerli bir kural olmadığını belirten Hoşer, beslenme düzeninin kişinin yaşam biçimine göre değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Geç saatlerde ağır yemeklerin bazı kişilerde sindirim ve uyku sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken Hoşer, ancak saat 18.00’den sonra yemek yemenin tek başına kesin olarak kilo aldırdığı şeklinde bir genelleme yapılamayacağını ifade etti.
Uyku ve çalışma düzeni, günlük hareketlilik ve toplam enerji alımının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Hoşer, insan bedeninin yalnızca saate göre çalışmadığını dile getirdi.
“FAZLA YEDİM, YARIN AÇ KALAYIM” DÜŞÜNCESİ
Diyet kültürünün en sorunlu alışkanlıklarından birinin “telafi” düşüncesi olduğunu belirten Hoşer, bir öğünde fazla yemek yenmesinin ertesi gün aç kalmayı gerektirmediğini söyledi.
Bir akşam tatlı yemenin ya da normalden fazla tüketmenin bütün beslenme düzenini bozmadığını ifade eden Hoşer, sağlıklı beslenmenin kusursuz beslenmek anlamına gelmediğini vurguladı.
Hoşer, bir öğünde yapılan tercihin ardından cezalandırıcı kısıtlamalara gitmek yerine bir sonraki öğünde normal beslenme düzenine dönülmesinin daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu belirtti.
“MEYVE DE ŞEKER” DİYEREK MEYVEDEN KORKMAYIN
Son dönemde sık duyulan “meyve şekerdir” yaklaşımına da değinen Hoşer, meyvelerin doğal olarak şeker içerdiğini ancak yalnızca bu özellikleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Meyvelerin lif, vitamin, mineral ve çeşitli biyoaktif bileşenler de içerdiğini belirten Hoşer, bir besini yalnızca tek bir bileşeni üzerinden değerlendirmenin besinin bütününü gözden kaçırmak anlamına geldiğini ifade etti.
SAĞLIKLI BESLENME, BEDENİMİZLE SAVAŞMAK DEĞİL
Sağlıklı beslenmeyle sürekli olarak yediklerini kontrol etmenin aynı şey olmadığını belirten Hoşer, beslenmenin korku ve suçluluk duygusu üzerinden şekillenmemesi gerektiğini söyledi.
Hoşer, “Bunu yedim, bozdum” düşüncesi yerine “Bugün böyle beslendim, yarın dengeme devam ederim” anlayışının benimsenebileceğini belirterek, “Fazla yedim, yarın aç kalmalıyım” düşüncesinin yerine normal beslenme düzenine dönmenin daha doğru bir yaklaşım olduğunu ifade etti.
Hoşer, sağlıklı beslenmenin günlük bir sınav olmadığını belirterek, “Bedenimiz, her gün yeniden cezalandırmamız gereken bir proje değil” mesajını verdi.
Diyetisyen Nezan Hoşer’e göre sağlıklı beslenme yolculuğunda değişmesi gereken yalnızca tabaktaki yiyecekler değil. Yiyeceklerle ilgili yıllardır taşınan “yasak”, “kaçamak”, “bozdum” ve “telafi etmeliyim” gibi düşüncelerin de yeniden sorgulanması gerekiyor.