BİR İSİM DEĞİŞİKLİĞİ NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ

Dünkü yazımda gündem olan ve daha önce “Recebanlılar” adı konulan bir caddenin isminin Belediye tarafından değiştirilmesiyle ilgili olarak yaşanan gelişmeleri anlatmış ve konunun bu kadar gündemde kalmaması gerektiğini belirtmiştim. Yazımın yayınlanmasını müteakip Recebanlılar Derneği Başkanı M. Salih Baktaş aradı, karşılıklı fikirlerimizi açıkladıktan sonra yazımla ilgili görüşlerini paylaştı. Bakın ne diyor Başkan M. Salih Baktaş:

BİR İSİM DEĞİŞİKLİĞİ NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Batman’da yaklaşık 15 gündür gündemin önemli başlıklarından biri “Recebanlılar” isminin bir cadde ve bulvardan kaldırılması. İlk bakışta bir cadde veya bulvarın isminin değiştirilmesi çok önemli bir konu gibi görülmeyebilir. Ancak meseleye yalnızca bir tabela değişikliği olarak bakmak, konunun asıl boyutunu gözden kaçırmak olur. Çünkü bazı isimler vardır ki sadece bir yerin adresini göstermez. O isimler, bir topluluğun geçmişini, hafızasını, kimliğini ve şehirle kurduğu bağı temsil eder. “Recebanlılar” ismi de bu açıdan değerlendirilmelidir.

Recebanlılar, Batman’ın geçmişinde önemli bir yere sahip, köklü ve geniş bir topluluk olarak biliniyor. Yıllar içerisinde Batman’ın sosyal ve ekonomik hayatında yer almış, şehrin gelişimine katkı sunmuş ailelerden ve insanlardan oluşuyor.

Dolayısıyla bir cadde veya bulvar üzerinde “Recebanlılar” tabelasının bulunması, sadece bir yolun isimlendirilmesi değildir. O tabela, Recebanlılar açısından geçmişten bugüne uzanan bir hatıranın, aidiyetin ve şehirdeki varlığın sembolü olarak görülmektedir. Bu nedenle Recebanlıların, daha önce kendi isimlerinin verildiği bir güzergâhtan bu ismin kaldırılmasına tepki göstermelerini anlamak gerekir.

Burada yapılması gereken, “Bir cadde ismi bu kadar önemli olur mu?” diyerek konuyu küçümsemek değil, bu ismin neden bu kadar önemsendiğini anlamaya çalışmaktır. Recebanlılar için mesele yalnızca tabeladaki birkaç harften ibaret değildir. O tabelada kendi geçmişlerini, büyüklerini, ailelerini ve Batman’daki tarihlerini görüyor olabilirler.

Bu nedenle gösterdikleri hassasiyetin dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum.

Elbette Batman’ın ana ulaşım güzergâhlarının ilçelere göre yeniden isimlendirilmesi konusunda belediyenin ve idarenin kendi gerekçeleri olabilir. Hasankeyf istikametine giden bir bulvara “Hasankeyf” isminin verilmesi de anlaşılabilir bir uygulamadır.

Ancak şehir yönetimlerinde önemli olan yalnızca teknik gerekçeler değildir. Toplumun hassasiyetlerini de dikkate almak gerekir. Çünkü şehirler sadece yollar, binalar ve tabelalardan oluşmaz. Şehirlerin bir hafızası vardır. O hafızayı oluşturan unsurlardan biri de cadde, sokak, mahalle ve bulvar isimleridir. Bugün bir ismi kaldırdığınızda belki fiziksel olarak sadece bir tabela değişir. Ancak o ismin arkasında bir topluluğun hatırası varsa, insanlar bunu farklı şekilde değerlendirebilir. Bu nedenle Recebanlıların tepkisini yalnızca bir “isim ısrarı” olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Burada özellikle Sayın Vali Ekrem Canalp’ın yaklaşımını da dikkate almak gerekir. Vali Bey, “Recebanlılar” isminin uygun bir başka yerde yaşatılabileceğini ifade ediyor.

Bu yaklaşımın olumlu bir adım olduğunu düşünüyorum.

Ancak Recebanlıların da neden ilk verilen yerde bu ismin korunmasını istediklerini anlamak gerekir.

Belki de tarafların karşılıklı olarak bir adım atmasıyla mesele çözülebilir.

Örneğin mevcut güzergâhın tamamı olmasa bile, Recebanlılar açısından anlam taşıyan bir bölümünde bu ismin korunması veya başka bir şekilde iki ismin bir arada yaşatılması değerlendirilebilir. Çünkü mesele “Kim kazanacak, kim geri adım atacak?” meselesine dönüştürülmemelidir. Bu mesele bir tarafın diğer tarafa üstünlük sağlaması şeklinde ele alınırsa, gereksiz bir kırgınlık ortaya çıkar.

Oysa Batman hepimizin şehridir. Recebanlılar da bu şehrin önemli bir parçasıdır. Dolayısıyla Recebanlıların hak ve hukukunu gözetmek, onların tarihî ve sosyal hassasiyetlerine saygı göstermek gerekir. Aynı şekilde belediyenin ve idarenin şehir planlamasıyla ilgili gerekçelerinin de dikkate alınması gerekir.

Burada karşılıklı anlayışa ihtiyaç vardır. Bir de şu gerçeği unutmamak gerekir: Batman’da farklı aşiret ve toplulukların isimleriyle anılan çok sayıda dernek ve sosyal yapı bulunmaktadır. Bunların her birinin kendi geçmişi ve toplumsal hafızası vardır. Bu nedenle bu konunun çözümünde bir denge kurulması önemlidir.

Recebanlıların talebinin karşılanması, yarın başka toplulukların da aynı yönde taleplerinin ortaya çıkacağı anlamına gelebilir. Ancak bu durum, Recebanlıların mevcut talebinin göz ardı edilmesini de gerektirmez. Her talep kendi şartları içerisinde değerlendirilebilir.

Bana göre yapılması gereken, tarafların karşı karşıya gelmesi değil, ortak bir noktada buluşmasıdır.

Recebanlılar açısından “Recebanlılar” isminin yaşatılması önemlidir.

İdare açısından ise şehir planlaması ve ana ulaşım güzergâhlarının belirli bir sistem içerisinde isimlendirilmesi önemlidir. O halde bu iki hassasiyeti aynı anda gözetebilecek bir çözüm bulunabilir. Çünkü bazen bir tabela küçük bir şey gibi görünür ama o tabelanın taşıdığı anlam insanlar için çok büyük olabilir.

Recebanlılar da kendi isimlerinin yaşatılmasını istiyorsa, bu talebin küçümsenmemesi gerekir.

Öte yandan bu konunun Batman’ın gündemini gereğinden fazla meşgul etmesine de izin verilmemelidir. Şehrimizin çözüm bekleyen çok daha önemli sorunları var.

Ekonomiden istihdama, eğitimden altyapıya kadar birçok konuda ortak akla ve dayanışmaya ihtiyacımız bulunuyor. Bu nedenle “Recebanlılar” meselesinin bir tartışma konusu olmaktan çıkarılıp bir uzlaşı konusu haline getirilmesi gerektiğine inanıyorum.

Recebanlılar kendi isimlerinin yaşatılmasını istiyor.

İdare de uygun bir yerde bu ismin verilebileceğini söylüyor.

O halde yapılması gereken bellidir:

Taraflar bir araya gelmeli, Recebanlıların hassasiyetini ve idarenin gerekçelerini birlikte değerlendirerek herkesin kabul edebileceği bir çözüm ortaya koymalıdır.

Çünkü mesele sadece bir cadde veya bulvarın adı değildir. Mesele, Batman’ın tarihine, toplumsal hafızasına ve bu şehirde yaşayan insanların değerlerine nasıl baktığımızdır.

Recebanlıların hassasiyetine saygı gösterelim, ancak meseleyi de bir ayrışma konusu haline getirmeyelim. Bir tabela değişebilir ama bir toplumun hafızasındaki isim kolay kolay değişmez.

Bu nedenle en doğru olan, “Recebanlılar” ismini yaşatacak, Recebanlıların gönlünü alacak ve Batman’ın ortak değerlerine zarar vermeyecek bir çözüm bulmaktır.