ZAYIFLAMA İĞNELERİ BIRAKILINCA NEDEN KİLO HIZLA GERİ GELİYOR?

Son yıllarda GLP-1 reseptör agonisti olarak bilinen Ozempic, Wegovy ve benzeri iğneler, obezite tedavisinde adeta bir dönüm noktası yarattı. Bu ilaç lar yalnızca kilo kaybı sağlamıyor; aynı zamanda kalp -damar hastalıkları riskini azaltma, diyabetik böbrek hastalığını yavaşlatma ve hatta Parkinson ile Alzheimer gibi nörolojik hastalıklara karşı potansiyel koruyucu etkileriyle de dikkat çekiyor.

Ancak son dönemde yayımlanan kapsamlı bir araştırma , bu ilaçlarla ilgili önemli bir gerçeği yeniden gündeme taşıdı: İlaç bırakıldığında kilo çok hızlı geri geliyor.

Oxford Üniversitesi liderliğinde yürütülen ve 9 binden fazla kişinin yer aldığı 37 çalışmanın incelendiği analizde, GLP-1 tipi zayıflama ilaçlarını bırakan bireylerin, yalnızca diyet ve fiziksel aktiviteyle kilo verenlere kıyasla kiloyu dört kat daha hızlı geri aldığı ortaya kondu. Çalışmaya göre ilacı bırakan katılımcılar ortalama 1-7 yıl içinde eski kilolarına geri döndü.

Bu süreçte yalnızca kilo değil, ilacın sağladığı ikincil sağlık kazanımları da hızla kayboluyor. Kan basıncı, kolesterol ve metabolik göstergeler, ilacın bırakılmasından sonra ortalama 1-4 yıl içinde eski seviyelerine geri dönüyor. Yani tablo sadece tartıda değil, genel sağlıkta da geriye gidişi işaret ediyor.

Bu durum, ilacın başarı sızlığından çok obezitenin doğasıyla ilgili. Obezite; kronik, tekrarlayan ve yönetimi uzun vadeli yaklaşım gerektiren bir hastalık. GLP-1 ilaçları iştahı baskılayarak ve mide boşalmasını yavaşlatarak kilo kaybını kolaylaştırıyor; ancak çoğu zaman bu süreçte bireyler kalıcı beslenme alışkanlıkları ve davranışsal stratejiler geliştirmek zorunda kalmıyor.

İlaç kullanımı sırasında iştah doğal olarak azaldığı için porsiyon kontrolü, yeme farkındalığı, duygusal yeme ile baş etme gibi beceriler yeterince öğrenilmeyebiliyor. İlaç bırakıldığında ise iştah hızla geri geliyor ve bu kez kiloyu koruyacak bir “davranış altyapısı” bulunmadığında kilo artış ı kaçınılmaz oluyor.

Bu noktada önemli olan şunu net bir şekilde söylemek:

Sorun ilaçta değil, ilacı tek başına mucize bir çözüm gibi görmekte.

GLP-1 ilaçları doğru kişide, doğru endikasyonla ve beslenme eğitimi, yaşam tarzı değişikliği ve davranışsal destekle birlikte kullanıldığında oldukça etkili araç lar olabilir. Ancak tek başına kullanıldığında, bırakıldığı anda eski kiloya dönüş riski yüksek bir süreci beraberinde getirir.

Kilo vermek bir süreçtir; ancak kiloyu korumak, öğrenilmesi ve sürdürülmesi gereken bir beceridir.

Çünkü kilo vermek çoğu zaman bir motivasyonla başlar; bir hedef , bir tarih, bir yöntem vardır. Ancak kiloyu korumak; günlük hayatta doğru seçimler yapabilmeyi, duygusal yeme ile baş etmeyi, porsiyon kontrolünü öğrenmeyi ve bedenin sinyallerini tanımayı gerektirir. Bu beceri, geç ici çözümlerle ya da yalnızca iştahı baskılayan yöntemlerle kazanılmaz. İğneler kilo kaybını kolaylaştırabilir ama kalıcı değişimi tek başına sağlayamaz. Kalıcı başarı; farkındalıkla beslenmeyi öğrenmek, sürdürülebilir alışkanlıklar geliştirmek ve kısa vadeli sonuçlar yerine uzun vadeli bir yaşam tarzını benimsemekle mümkündür.