ETİKET OKUMA ALIŞKANLIĞI

MARKET RAFLARINDA SAĞLIKLI SEÇİM YAPMANIN PÜF NOKTALARI

Market raflarında yüzlerce ürün arasından seçim yaparken çoğumuzun ilk dikkat ettiği şey ambalajın ön yüzünde yazan ifadeler oluyor. “Light”, “Fit”, “Doğal”, “Protein Kaynağı”, “Şekersiz” veya “Vitamin Deposu” gibi ifadeler, ürünü daha sağlıklı algılamamıza neden olabiliyor. Oysa sağlıklı bir seçim yapmak için bakmamız gereken yer ambalajın önü değil, arka yüzündeki etikettir.

Bir ürünü değerlendirirken ilk olarak içindekiler listesine göz atılmalıdır. Bu liste, ürünün içeriğini en fazla bulunan bileşenden en aza doğru sıralar. Eğer ilk sıralarda şeker, glikoz şurubu, fruktoz şurubu veya benzeri tatlandırıcılar yer alıyorsa, ürünün düşündüğünüz kadar masum olmadığını söylemek mümkündür. Aynı şekilde içeriği kısa ve anlaşılır olan ürünler, çoğu zaman uzun katkı maddesi listesine sahip ürünlere göre daha iyi bir tercih olabilir.

Etiketlerde dikkat edilmesi gereken bir diğer bölüm ise besin değerleri tablosudur. Burada yalnızca kaloriye odaklanmak yeterli değildir. Protein, lif, doymuş yağ, ilave şeker ve sodyum miktarı da mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle yüksek lif içeren ürünler daha uzun süre tokluk sağlayabilirken, yüksek sodyum içeren ürünlerin sık tüketimi tansiyon kontrolünü olumsuz etkileyebilir.

Tüketicilerin en sık düştüğü yanılgılardan biri ise ambalaj üzerindeki pazarlama ifadeleridir. “Light” ibaresi ürünün mutlaka düşük kalorili olduğu anlamına gelmez. “Şekersiz” ifadesi ise her zaman karbonhidrat içermediği anlamına gelmez. Bu nedenle satın alma kararını reklam cümlelerine göre değil, etiket bilgilerine göre vermek gerekir.

Bir başka önemli ayrıntı ise porsiyon miktarıdır. Besin değerleri çoğu zaman ürünün tamamı için değil, belirli bir porsiyon için hesaplanır. Küçük görünen bir paket aslında iki porsiyon olabilir. Siz paketin tamamını tükettiğinizde etikette yazan kalori ve diğer besin öğelerini de iki katına çıkarmış olabilirsiniz.

Son yıllarda “glütensiz”, “laktozsuz”, “yüksek proteinli” veya “vegan” ibareleri taşıyan ürünlerin sayısı hızla arttı. Ancak bu ifadeler, ürünün herkes için daha sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Önemli olan bireyin sağlık durumu ve ürünün genel besin içeriğidir. Sağlıklı seçim yapmanın yolu tek bir ifadeye odaklanmak değil, ürünü bütüncül olarak değerlendirmektir.

Bu noktada son yıllarda yapılan düzenlemeler de tüketicinin bilinçlenmesini destekliyor. Türkiye’de yürürlüğe giren Beslenme Beyanı ve Sağlık Beyanı düzenlemeleriyle birlikte, gıda ambalajlarında kullanılan “lif kaynağı”, “protein kaynağı”, “şeker içermez”, “az yağlı” gibi ifadelerin belirli bilimsel kriterlere dayanması zorunlu hâle getirildi. Bu düzenleme , tüketiciyi yanıltabilecek beyanların önüne geçmeyi amaçlasa da en önemli sorumluluk yine bizlere düşüyor. Çünkü hiçbir ifade, etiketi okumadan yapılan bir alışverişin yerini tutamaz.

sağlıklı beslenme yalnızca doğru besini seçmek değil, seçtiğimiz besini doğru değerlendirebilmektir. Market raflarında bilinçli bir tüketici olmak, uzun vadede sağlığımıza yapabileceğimiz en değerli yatırımlardan biridir.

Bir sonraki alışverişinizde yalnızca ürünün ön yüzüne değil, birkaç saniyenizi ayırıp arka yüzündeki etikete de bakın. Çünkü çoğu zaman gerçek bilgi, en küçük puntoların arasında gizlidir.