COP31’in Batman’a etkisi ne olacak?

 Batman’ın iklim değişikliğine karşı su kaynaklarını koruyan, sürdürülebilir tarımı destekleyen ve üreticinin gelirini güvence altına alan bir yol haritasına ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, 9-20 Kasım tarihleri arasında Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştiriliyor. Dünyanın farklı ülkelerinden yöneticileri, bilim insanlarını ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren zirvede iklim değişikliğiyle mücadele, enerji dönüşümü, gıda güvenliği, iklim finansmanı ve kuraklığa uyum konuları ele alınıyor.

Zirvenin ilk gününün “Gıda, Tarım ve Sağlık” başlığına ayrılmasının önemine dikkat çeken Yüksek Ziraat Mühendisi İsa Akdaş, iklim değişikliğinin yalnızca uluslararası toplantılarda tartışılan bir konu olmadığını, doğrudan çiftçinin üretimini, su kaynaklarını ve vatandaşın sofrasını etkilediğini ifade etti.

İKLİM ADALETİ ÜRETİCİYİ KORUMALI

İklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin sorumluluklarının adil biçimde paylaşılması gerektiğini belirten Akdaş, tarihsel olarak daha fazla sera gazı salımına neden olan ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi, gelişmekte olan ülkelerin ise temiz teknolojiye ve uygun finansmana erişebilmesi gerektiğini kaydetti.

Akdaş, iklim politikalarının maliyetinin sınırlı imkânlara sahip çiftçilerin omuzlarına bırakılmaması gerektiğini vurgulayarak, yeşil dönüşümün üreticinin gelirini ve kırsal ekonomiyi koruyacak şekilde yürütülmesinin önemine işaret etti.

TÜRKİYE İÇİN FIRSAT VE SORUMLULUK

Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi ve 2025 yılında yürürlüğe giren İklim Kanunu ile önemli bir sürece girdiğini belirten Akdaş, iklim politikalarının başarısının yalnızca açıklanan hedeflerle değil, şehirlerde ve üretim alanlarında gerçekleştirilen somut çalışmalarla ölçüleceğini ifade etti.

Tarımda su ihtiyacının yönetilmesi, kuraklıkla mücadele, toprağın korunması, gıda kayıplarının azaltılması ve kırsal gelirlerin sürdürülebilirliğinin iklim politikalarının temel başlıkları arasında yer alması gerektiğini belirten Akdaş, üreticinin iklim koşullarına karşı dayanıklılığının artırılmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.

BATMAN’IN GELECEĞİNDE TOPRAK VE SU BELİRLEYİCİ OLACAK

Batman’ın yalnızca petrol kenti kimliğiyle değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Akdaş, kentin tarımsal potansiyeline dikkat çekti. Beşiri ve Kozluk’taki hububat alanları, sulanan ovalardaki pamuk ve mısır üretimi, Gercüş’ün üzümü ve Sason’un meyvecilik potansiyelinin Batman ekonomisi açısından önemli bir değer taşıdığını ifade etti.

Batman ve Diyarbakır’ın uzun dönemli meteorolojik ve akım verilerini inceleyen, 2025 yılında yayımlanan bilimsel bir araştırmanın da bölgede kuraklığın tekrarlayan bir risk olduğunu ortaya koyduğunu belirten Akdaş, tarımsal üretimin yağışa bağlı kalamayacağını, su kaynaklarının korunması ve ürün deseninin iklim koşullarına göre planlanması gerektiğini kaydetti.

MODERN SULAMA ARTIK ZORUNLULUK

Sulama yöntemlerinin yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Akdaş, damla sulama, basınçlı sulama sistemleri, toprak nemi takibi ve doğru sulama zamanının önemine dikkat çekti.

İkinci ürün ekiminin ekonomik katkısının göz ardı edilmemesi gerektiğini ancak kullanılan su ve enerji miktarının da hesaplanmasının zorunlu olduğunu belirten Akdaş, modern sulama yatırımlarının çiftçiler açısından yüksek maliyet oluşturduğunu söyledi.

Akdaş, üreticilerin bu sistemlere erişebilmesi için hibe, uygun kredi, teknik danışmanlık ve eğitim desteğinin birlikte sunulması gerektiğini belirterek, su tasarrufu sağlarken çiftçinin kazancını da koruyan modellerin geliştirilmesini istedi.

SERA OSB VE OYMATAŞ İÇİN YEŞİL DÖNÜŞÜM FIRSATI

Batman’ın tarım ve sanayi yatırımlarının iklim dostu bir anlayışla planlanmasının yeni kalkınma fırsatları oluşturabileceğini belirten Akdaş, Sera Organize Tarım Bölgesi ile Oymataş Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nin bu açıdan önemli imkânlar sunduğunu ifade etti.

Bu yatırımlarda güneş enerjisi, enerji verimliliği, suyun yeniden kullanılması, atıkların değerlendirilmesi ve gıda kayıplarının azaltılması gibi konuların başlangıç aşamasında dikkate alınması gerektiğini kaydeden Akdaş, bugünün yatırımlarının geleceğin çevre sorunlarına dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.

Batman’ın petrol kenti kimliğinden kaynaklanan ekonomik yapısının bir anda değişmesinin mümkün olmadığını da belirten Akdaş, sanayi tesislerinde enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji yatırımlarının desteklenmesi ve gençlerin yeni meslek alanlarına hazırlanmasının önemine değindi.

BATMAN ÜRÜNLERİ İÇİN YENİ REKABET ALANI

Uluslararası ticarette çevresel üretim standartlarının ve izlenebilirliğin giderek önem kazandığını belirten Akdaş, Batman fıstığı, Gercüş üzümü ve bölgenin diğer tarımsal ürünlerinin markalaşması için üretim süreçlerinin de geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Ürünlerin pazardaki değerini artırmak için yalnızca ambalaj ve tanıtımın yeterli olmayacağını belirten Akdaş, su ve enerji kullanımı, üretim standartları ve güvenilir kayıt sistemlerinin de önem taşıdığını kaydetti.

BATMAN İÇİN ORTAK İKLİM EYLEMİ ÖNERİSİ

Batman’da iklim değişikliğine karşı kapsamlı bir uyum çalışması başlatılması gerektiğini belirten Akdaş, Valilik, yerel yönetimler, üniversite, tarım teşkilatı, ticaret borsası, sanayi kuruluşları ve üretici örgütlerinin iş birliğine dikkat çekti.

İlçeler bazında su kullanımı, kuraklık riski ve ürün deseninin değerlendirilmesini öneren Akdaş, belirlenen hedefler doğrultusunda pilot köylerde akıllı sulama sistemlerinin, kuraklığa dayanıklı tohum çeşitlerinin ve üretici eğitimlerinin birlikte uygulanabileceğini ifade etti.

ASİL DEĞİŞİM BATMAN OVASI’NDA GÖRÜLMELİ

COP31’in ardından geriye yalnızca konuşmaların ve bildirgelerin kalmaması gerektiğini belirten Akdaş, Antalya’da alınacak kararların Batman’ın tarımsal üretiminde somut karşılık bulmasının önemine dikkat çekti.

Bir damla suyun daha verimli kullanılması, toprağın korunması, çiftçinin gelirinin güçlendirilmesi ve tarımsal ürünlerin daha yüksek değerle pazarlanmasının başarının temel göstergeleri olacağını ifade eden Akdaş, iklim mücadelesinin yerel üretim alanlarında karşılık bulması gerektiğini kaydetti.

Akdaş, iklimin geleceğinin dünyada konuşulduğunu ancak bu geleceğin her gün tarlalarda şekillendiğini belirterek, Antalya’da alınacak kararların gerçek etkisinin Batman Ovası’nda atılacak adımlarla ortaya çıkacağını ifade etti.