Yeni Hal Yasası Tartışması: Ucuz Gıda İçin Denetim Çağrısı

Batman Gıda Toptancılar Derneği Başkanı Süleyman Emek, düzenlemenin üretici ve tüketici açısından fayda sağlayabilmesi için aracıların azaltılmasının yanı sıra market zincirlerinin denetlenmesi, lojistik altyapısının güçlendirilmesi ve çiftçilerin kooperatifleşmesi gerektiğini söyledi.

Gıda fiyatlarında üreticiden tüketiciye uzanan süreçte yaşanan artışlar, yeni düzenleme arayışlarını beraberinde getiriyor. Gündemdeki Yeni Hal Yasası taslağına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Batman Gıda Toptancılar Derneği Başkanı Süleyman Emek, düzenlemenin hayata geçirilmesinin hem çiftçinin emeğinin karşılığını alması hem de vatandaşların daha uygun fiyatlarla gıdaya ulaşması açısından önemli olduğunu ifade etti.

Emek, tedarik zincirindeki aracıların azaltılmasının tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekerek, perakende sektöründe etkin denetim ve rekabet ortamının sağlanması gerektiğini vurguladı.

“Hal Yasası bir an önce hayata geçirilmeli”

Yeni Hal Yasası'nın gecikmiş bir düzenleme olduğunu belirten Emek, yasanın yürürlüğe girmesiyle üreticilerin ürünlerini daha güvenilir koşullarda pazarlayabileceğini söyledi.

Aracıların azaltılmasının çiftçinin kazancına olumlu yansıyabileceğini kaydeden Emek, tüketicilerin de daha taze ürünleri daha uygun fiyatlarla satın alabileceğini dile getirdi. Emek, özellikle taze meyve ve sebzenin tüketiciye ulaştırılmasında yeni düzenlemenin önemli bir rol üstlenebileceğini belirtti.

Lojistik ve soğuk zincir altyapısı güçlendirilmeli

Ürünlerin tarladan satış noktalarına ulaşana kadar uygun koşullarda muhafaza edilmesinin önemine işaret eden Emek, lojistik, soğuk zincir ve depolama imkânlarının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Devletin bu alanlarda altyapı desteği sağlamasının ürün kayıplarını azaltabileceğini belirten Emek, çiftçi ile perakendeciler arasındaki ürün tedarik sürecinin kolaylaştırılması gerektiğini kaydetti. Emek'e göre, altyapı yatırımları hem ürünlerin korunmasına hem de tüketiciye daha sağlıklı biçimde ulaştırılmasına katkı sunabilir.

Market fiyatları için sıkı denetim çağrısı

Marketlerde fiyat denetimlerinin düzenli yapılması gerektiğini vurgulayan Emek, ürünlerin alış maliyetleri ile satış fiyatlarının karşılaştırılmasının önemine dikkat çekti.

Aracıların azaltılmasıyla elde edilecek maliyet avantajının tüketiciye yansıtılabilmesi için perakende satış aşamasının da denetlenmesi gerektiğini belirten Emek, kontrol mekanizmasının yetersiz kalması durumunda yüksek kâr marjlarının fiyatları artırabileceğini söyledi.

Emek, marketlerin satış fiyatlarını belirlerken maliyetlerin ve kâr oranlarının dikkate alınması, fahiş fiyat uygulamalarının önüne geçilmesi için denetimlerin süreklilik kazanması gerektiğini ifade etti.

“Market zincirleri rekabet ortamını ortadan kaldırıyor”

Büyük market zincirlerinin piyasadaki etkisini eleştiren Emek, belirli bölgelerdeki ürünlerin büyük miktarlarda satın alınmasının küçük esnafın ve pazarcıların rekabet gücünü zayıflatabileceğini savundu.

Piyasada yeterli rekabetin bulunmamasının fiyatların belirlenmesinde tek taraflı bir yapı oluşturabileceğini dile getiren Emek, bazı ürünlerin satılamadan bozulmasının da maliyetleri artıran unsurlar arasında yer aldığını belirtti.

Emek, küçük esnafın ve yerel pazarcıların desteklenmesinin yanı sıra ürünlerin piyasaya dengeli biçimde dağıtılmasının önem taşıdığını kaydetti. Devletin, tedarik zincirinde rekabeti koruyacak ve tekelleşme riskini azaltacak politikalar geliştirmesi gerektiğini söyledi.

Çiftçiler için kooperatifleşme önerisi

Üreticilerin pazarlık ve pazarlama gücünü artırmak için kooperatifleşmenin önemine değinen Emek, çiftçilerin bireysel olarak hareket etmek yerine ortak yapılar altında bir araya gelmesinin ürünlerini pazarlamalarını kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Her ilde çiftçilerin kooperatif kurabilmesi için gerekli zeminin hazırlanması gerektiğini belirten Emek, ticaret odaları ve esnaf kuruluşlarının da bu süreçte katkı sunabileceğini dile getirdi.

Emek, kooperatifleşmeyle üreticilerin ürünlerini daha etkin pazarlayabileceğini ve ürünlerin gerçek değerini bulmasına katkı sağlanabileceğini kaydetti.

Yeni Hal Yasası'nın gıda fiyatlarına etkisinin yalnızca aracıların azaltılmasına değil; denetim mekanizmalarının etkinliğine, lojistik ve depolama altyapısına, piyasa rekabetine ve üreticilerin örgütlenme kapasitesine de bağlı olduğu değerlendiriliyor.