DİLİNİ TUTAN KURTULUR

Dil küçük ancak sevabı da günahı da büyüktür. Hem inkâr hem de iman ancak dilin şahitliğiyle belli olur. Hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) konuştuklarımıza dikkat etmemiz gerektiğini vurgulamak için şöyle buyurmuştur: ‘’ susan kurtulur’’

Ayeti kerimede; ‘’insan hiçbir söz söylemez ki, yanında gözetleyen yazmaya hazır bir melek bulunmasın’’ (Kehf suresi 18) buyurmuştur. Ebu Sufyan; ‘’ Ya Resulullah! Bana islam hakkında öyle bir şey söyleyiniz ki, bir daha bu konuda başka hiç kimseye bir şey sorma ihtiyacım kalmasın dedim.  ‘’ Allah’a inandım de, sonra dosdoğru ol’’ buyurdu. ‘’ en çok neden sakınayım? dediğimde ise eliyle dilini gösterdi.

Muaz b. Cebel’den: ‘’ Ya Resulallah! Konuştuklarımızdan sorumlu muyuz? Diye sorduğumda ‘’ Anasız kalasın Muaz! İnsanların dillerinin devşirdiği günahlar yüzükoyun ateşe atılmalarına sebep olmaz mı? Buyurdu. (ibn hanbel, müsned)

Enes b. Malik’ten: Resulullah (salllallahu aleyhi sellem) ‘’ insanın kalbi düzgün olmadıkça imanı düzgün olmaz; dili düzgün olmadıkça da kalbi düzgün olmaz… ( ibn hanbel )

İmam gazali ihya’da susmanın böylesine büyük önemli olmasının sebebi nedir? denilecek olursa şunu bilmek gerekir ki, konuşmanın birçok tehlikesi vardır. Hatalı konuşma, yalan, gıybet, söz taşıma, riyakarlık, münafıklık, müstehcen konuşma, çekişme, kendini övme, harama dalma, düşmanca konuşma, boş söz, bildiğini-duyduğunu bozarak veya fazla ya da eksik olarak anlatma, insanlara kırıcı sözler söyleme, kusurlarını ortaya dökme bunlardan bazılarıdır ve bunlar büyük tehlikelerdir. Böyle şeyleri konuşmak dile zor gelmez, kalbe de zevk verir. İnsanı bunlara yönelten, onun tabiatından ve şeytandan gelen birçok kışkırtıcı eğilimler vardır. İnsan böyle sözlere bir kez daldı mı artık nadiren dilini tutabilir.

Mücahid b. Cebr’in naklettiğine göre Abdullah ibn Abbas ‘’ şu beş kural benim için hazineler değerindedir demiş ve bunları şöyle sıralamıştır: 1) seni ilgilendirmeyen konularda konuşma. Çünkü bu konuşma gereksiz bir fazlalık olup, söze yalan katmana sebep olabilir. 2) seni ilgilendiren bir konuda da yerinde olmadıkça yine konuşma. Çünkü kendisini ilgilendiren konuda konuşan nice insan gereksiz bir yerde konuştuğu için bunun zararını görmüştür. 3) Akıllıyla da aptalla da tartışma. Çünkü akıllı olan sana öfke duyar, aptal olan da seni incitip üzer. 4) Dostunun arkasında, onun seni nasıl anmasını istersen sen de onu o şekilde an ve onun seni affetmesinden memnun olduğun durumlarda sen de onu affet. Aynı şekilde dostundan sana karşı nasıl davranmasını bekliyorsan sen de ona öyle davran. Demiştir.

Konuşmanın amacı muhataba maksadı anlatmaktır. Bundan fazlası, çirkin olarak değerlendirilen yapmacıklığa girer. Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ‘’ benim gözümde en sevimsiz ve ahirette benden en uzak olanlarınız, sözü allayıp pullayanlar, lafı uzatıp boş boş konuşanlardır. (İbn Hanbel) buyurmuştur.

Başka bir hadis şerifte ‘’ ahlaksız konuşmalardan uzak durun! Allah böyle iğrenç laflar edilmesini de bu tür lafları dinlemeyi de sevmez. (İbn Hanbel)

Yine başka hadislerinde ‘’ mümin kınayıcı olmaz, lanetleyemez, sövüp saymaz, hakaret etmez. (Buhari)