“Hocam, ben kimseye yük olmak istemiyorum. Her şeyi kendi başıma halletmeliyim.”
Hayatım ve mesleğim boyunca bu cümleyi sayısız kez duydum. Yaşı, mesleği, hayat hikâyesi farklı birçok insanın ağzından aynı düşünce dökülüyor. Sanki yardım istemek, güçsüzlüğün bir ilanıymış gibi… Sanki insan ancak her yükü tek başına taşıyabilirse güçlü sayılırmış gibi.
Oysa ilginç bir çelişki var burada. Hepimiz zor zamanlar yaşayabileceğimizi biliyoruz. Hepimiz zaman zaman yoruluyor, kırılıyor, çıkmazda hissediyoruz. Fakat konu kendimize geldiğinde yardım istemeyi erteliyoruz. Çünkü çocukluğumuzdan beri bilinçli ya da bilinçsiz bir mesaj alıyoruz: “Güçlü ol, dayan, ağlama, kimseye muhtaç olma.” Zamanla bu mesajlar iç sesimize dönüşüyor. Bir sorun yaşadığımızda destek aramak yerine daha fazla susuyor, daha fazla yükleniyor, daha fazla yalnızlaşıyoruz. Oysa aynı durumda olan bir dostumuz yardım istediğinde onu zayıf bulmuyoruz. Tam tersine, “Keşke daha önce söyleseydin” diyoruz. Kendimize gösteremediğimiz anlayışı başkalarına gösterebiliyoruz.
Gerçek şu ki insan, doğası gereği sosyal bir varlık. Dünyaya geldiğimiz andan itibaren başkalarının desteğiyle büyüyor, öğreniyor ve güçleniyoruz. Hayatın hiçbir döneminde tamamen tek başımıza var olmuyoruz. Buna rağmen yetişkinlikte yardım istemeyi bir eksiklik gibi görmeye başlıyoruz. Belki de çünkü yardım istemek, kırılganlığımızı kabul etmeyi gerektiriyor. Ve kırılgan olmak çoğu zaman cesaret istiyor.
Psikolojik açıdan bakıldığında yardım istemek bir zayıflık göstergesi değil, aksine kişinin durumunu fark edebilmesi ve çözüm için adım atabilmesi anlamına gelir. Sorununu inkâr etmek yerine onunla yüzleşmek, çoğu zaman gerçek gücün kendisidir. Çünkü insanın en zor mücadelelerinden biri, “Ben de zorlanıyorum” diyebilmektir.
Belki de yardım istemeyi yeniden tanımlamamız gerekiyor. Yardım istemek, yükünü başkasına bırakmak değildir; yükü taşırken yanında birinin olmasına izin vermektir. Bu bazen bir dostla yapılan samimi bir sohbet, bazen bir aile üyesine açılan bir kapı, bazen de profesyonel bir destek olabilir.
Bir psikolog olarak şunu söyleyebilirim: İnsan en çok her şeyi tek başına taşımak zorunda olmadığını fark ettiğinde rahatlar. Çünkü dayanıklılık, hiç düşmemek değil; düştüğünde el uzatanları görebilmek ve o eli tutabilmektir. Bu nedenle bugün kendinize şu soruyu sorun: Eğer sevdiğim bir insan aynı durumda olsaydı ona ne söylerdim? Büyük ihtimalle “Yalnız değilsin” derdiniz. Belki artık aynı cümleyi kendinize söylemenin zamanı gelmiştir.
Çünkü yardım istemek zayıflığın değil, insan olmanın doğal bir parçasıdır. Ve bazen iyileşme, tam da “Benim de desteğe ihtiyacım var” diyebildiğimiz yerde başlar.