Uzmanlar, bu ilginin arkasında hibristofili, kurtarma arzusu, güç ve tehlike algısı ile sosyal medyanın etkisi gibi farklı psikolojik ve toplumsal etkenlerin bulunabileceğine dikkat çekiyor.
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Klinik Psikoloğu Aleyna Damla Özcan, ağır suçlarla gündeme gelen kişilere yönelik hayranlığın tek bir nedenle açıklanamayacağını belirterek, bu davranışların arkasındaki psikolojik dinamikleri değerlendirdi.
HİBRİSTOFİLİ: AĞIR SUÇ İŞLEYEN KİŞİLERE ROMANTİK İLGİ
Özcan'ın değerlendirmesinde öne çıkan kavramlardan biri olan hibristofili, ağır suçlar işlemiş kişilere yönelik romantik veya cinsel çekimi ifade ediyor. Geçmişte ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin hayranlarından mektuplar alması, romantik ilişkiler kurması ve cezaevinde evlenmesi bu durumun örnekleri arasında gösteriliyor.
Ancak suç işlemiş bir kişinin sosyal medyada ilgi görmesinin her zaman hibristofiliyle açıklanamayacağını belirten Özcan, bazı kişilerin fiziksel görünümden, bazılarının ise güç, tehlike veya ulaşılmazlık algısından etkilenebildiğini ifade ediyor. Bazı durumlarda ise merak ve sosyal medyada görünür olma isteği ön plana çıkabiliyor.
“BENİM SEVGİMLE DEĞİŞEBİLİR” DÜŞÜNCESİ
Suç işleyen kişilere yönelik ilginin arkasındaki etkenlerden birinin de kurtarma arzusu olabileceğini belirten Özcan, kişinin karşısındaki bireyin geçmiş yaşam öyküsüne odaklanmasının bu algıyı etkileyebildiğini kaydediyor.
Çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimler, aile ilişkileri ve travmalar, bazı kişilerde suç işleyen bireyi anlama ve ona karşı empati geliştirme isteği oluşturabiliyor. Bu durum zaman zaman kişinin suçlarını ikinci plana atmasına ve onu değiştirebileceğine inanmasına neden olabiliyor.
“Benim sevgimle değişebilir” düşüncesiyle hareket eden kişiler, kendilerini karşısındaki insanı anlayabilecek veya hayatını değiştirebilecek özel biri olarak görebiliyor. Böylece ilişkide sevginin yanı sıra kurtarıcı olma ve vazgeçilmez hissetme arzusu da etkili olabiliyor.
TEHLİKE VE GÜÇ ALGISI İLGİYİ ARTIRABİLİYOR
Özcan'ın dikkat çektiği bir diğer unsur ise tehlike ve ulaşılmazlık algısı. Toplumun büyük bölümünün uzak durduğu bir kişiye yakınlaşmak, bazı insanlar tarafından sıra dışı ve heyecan verici bir deneyim olarak değerlendirilebiliyor.
Tehlikeli biriyle ilişki kurma düşüncesi, bazı kişilerde kendisini farklı ve ayrıcalıklı hissetme duygusu oluşturabiliyor. Bu kişinin gündemde olması ve çevresinden ilgi görmesi de söz konusu yakınlığı besleyen etkenler arasında yer alabiliyor.
SOSYAL MEDYA SUÇLULARI POPÜLER FİGÜRLERE DÖNÜŞTÜREBİLİYOR
Sosyal medyanın, ağır suçlarla gündeme gelen kişilere yönelik ilgiyi geniş kitlelere ulaştırabildiğini belirten Özcan, geçmişte mektuplar ve cezaevi ziyaretleriyle sınırlı kalan hayranlığın bugün fotoğraf, video ve yorumlar aracılığıyla yayılabildiğine dikkat çekiyor.
Özellikle failin fiziksel görünümünün ön plana çıkarılması, işlenen suçun ve mağdurun yaşadıklarının geri planda kalmasına yol açabiliyor. Takipçi sayılarının artması ve benzer yorumların çoğalması da bu ilginin daha geniş çevrelere yayılmasını kolaylaştırabiliyor.
Böylece suç olaylarında mağdurun yaşadıkları, kayıplar ve failin sorumluluğu yerine, suç işleyen kişinin gördüğü ilgi tartışmaların merkezine yerleşebiliyor.
SUÇLUYU ANLAMAK, SUÇU MAZUR GÖRMEK DEĞİL
Klinik Psikolog Aleyna Damla Özcan, ağır suç işleyen kişilere yönelik ilginin hibristofili, kurtarma arzusu, güç ve tehlike algısı, tanınma isteği ve sosyal medya etkisi gibi farklı başlıklar altında değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Özcan'ın değerlendirmesine göre, suç işleyen bir kişinin geçmişini ve davranışlarını anlamaya çalışmak, işlediği suçları haklı görmek anlamına gelmiyor. Bu süreçte mağdurların yaşadıklarının ve failin hukuki ve ahlaki sorumluluğunun göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir