TEKNOLOJİ ÇAĞINDA ÖĞRENCİ OLMAK

Günümüz dünyasında pek çok kavram hızlı bir şekilde kabuk ve içerik değiştirmektedir. Teknolojinin baş döndüren bir hızla geliştiği günümüzde ebeveynler çoğunlukla bu değişimden müzdarip olduklarını ifade etmektedirler. Çünkü içinde bulunduğumuz bu hız çağı çocukların ve gençlerin ihtiyaçlarına cevap ararken ebeveynleri ise çoğu zaman çaresizliğe ve yetersizliğe itebilmektedir.

Teknoloji çağında öğrenci olmak demek, hem dünyanın en şanslı hem de en yorgun kuşağına ait olmak demektir. Çünkü bugün bir öğrenci telefon ya da tabletiyle, geçmişte kütüphanelere sığmayacak kadar çok bilgiye çok kısa bir sürede erişebilmektedir. Yapay zekâ araç larıyla tanışan öğrenci saniyeler içinde dünya kadar içeriğe sahip olabilmektedir. Ancak aynı öğrencinin zihin dünyası, hiç olmadığı kadar dağınık, baskı altında, kaygılı ve yorgundur. Bilgiye ulaşmak olağanüstü kolaylaşırken, zihinsel huzura ve dinginliğe erişmek zorlaşmıştır.

Öğrencilerdeki dikkat dağınıklığı ve odaklanma problemlerinin bu kadar yoğun olmasının altında teknolojinin bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımı çoğu zaman ilk sıralarda yer almaktadır. Bununla beraber teknoloji şirketleri ve içerik üreticileri, insan zihninin dikkat mekanizmasını çok iyi tanıyor ve biliyor. “Shorts” denilen kısa ve akıcı videolar, durmadan gelen ve zihni darmadağın eden bildirim sesleri, sürekli yenilenen içerikler beynin ödül sistemini sürekli uyarı yor. Böylece öğrenciler uzun süre odak gerektiren bir konuya yöneldiğinde zihin çabuk sıkılıyor. Bir matematik sorusuyla uğraşmak birkaç dakika sabır gerektirirken, sosyal medya birkaç saniyede yeni bir haz sunuyor. Beyin zamanla emeğe değil, hızlı tüketime alışıyor. Öğrenci artık beklemek yerine bir an önce sonuca ulaşmak istiyor. Bu perspektiften hayatına bakmaya başlayan öğrenci artık ders çalışırken, soru çözerken veya kitap okumaya çalışırken çok zorlanıyor ve konsantrasyon sürecini maalesef gerçekleştiremiyor. Okuduğunu anlayamayan öğrenciler maalesef hem okul derslerinde hem de merkezi sınavlarda yeterince başarı gösteremiyor.

Önceki yıllarda ebeveynler yalnızca sınıftaki başarılı birkaç öğrenciyle çocuklarını kıyaslardı. Şimdi ise sosyal medya etkisiyle milyonlarca insanın “en başarılı”, “en mutlu”, “en çalışkan” anlarına maruz kalıyorlar. Bir öğrenci ders çalışırken bile başka bir öğrencinin çözdüğü soru sayısını, aldığı netleri ya da kazandığı başarıları görüyor. Bu durum zamanla öğrenme isteğini değil, yetersizlik hissini büyütüyor. Çünkü teknoloji çoğu zaman gerçeği değil, insanların parlatılmış ve idealize edilmiş hayatlarını gösteriyor. Maruz kaldığı her görüntü ve videonun yüzde yüz doğru olarak düşünen özellikle öğrenciler kendilerinde hissettikleri yoğun yetersizlik duygularıyla baş etmekte zorlanıyor ve çoğu zaman “ben ne yaparsam yapayım asla onun gibi olamayacağım” tarzı “öğrenilmiş çaresizlik” kalıpları geliştiriyor.

Dikkat dağınıklığı ve sürekli kıyas hali öğrencilerin harekete geçmelerini ve sürdürmelerini güçleştiren, başarılı olmalarını engelleyen ayaklarındaki prangalardır. Fiziki olmasa bile sosyal ağlarda çok fazla arkadaşa ve etkileşime sahip olduğunu düşünen hem öğrenciler hem de yetişkinler maalesef duygusal yalnızlık yaşamaktadır. Teknoloji çağında öğrencilerin iletişimleri ve etkileşimleri olağanüstü arttı ama duygusal bağ ları çok zayıfladı. Birçok genç saatlerce çevrim içi kalmasına rağmen anlaşılmadığını ya da sevilmediğini ifade ediyor. Çünkü dijital iletişim çoğu zaman duygunun sıcaklığını taşıyamıyor. Dijital ortamlarda kullanılan maskeler ve oluşturulan mükemmel kimlikler gerçek yaşantımızla çoğu zaman uyuşmuyor maalesef. Ekranlar konuşmayı kolaylaştırıyor ama duyguların karşı tarafa geçmesini sağlayamıyor. Bu yüzden bazı öğrenciler kalabalıkların içinde bile sessiz bir yalnızlık yaşıyor.

Ayrıca teknoloji çağında öğrencilerin motivasyonu yalnızca başarılı olmak değil, aynı zaman da görünür olmaktır da. Artık bazı gençler ders çalışırken bile gerçekten öğrenmek için değil, bunu paylaşabilmek için motive oluyor. Çalışma masaları estetikleşiyor ama zihinler giderek dağılıyor ve yoruluyor. Çünkü modern çağ, öğrencilerden sadece başarı değil; aynı zamanda kusursuz bir hayat sergilemelerini bekliyor. Bu baskı da maalesef giderek kaygıyı büyütüyor.

Hâlbuki insan bir robot ya da bir makine değildir. Kendine özgü duyguları, düşünceleri ve yaşam tarzı vardır. Her zaman her koşulda aynı performansı gösteremez. Dinlenmeye, hata yapmaya, yavaşlamaya ihtiyaç duyar. Aynı durum öğrenciler için de söz konusudur. Teknoloji çağında öğrencilerin en çok unuttuğu şeylerden biri de budur: Verimli olmak ile değerli olmak aynı şey değildir. Bir öğrencinin netleri düşebilir, motivasyonu azalabilir, bazen yorulabilir. Bunlar süreç içerisinde olan ve olağan şeylerdir aslında. Her zaman aynı standardı korumak mümkün olmayabilir. Yükselişlere ve düşüş lere tahammül gösterebilmek gerçek manada başarıyı getirecektir.

Son olarak; bugünün öğrencilerinin en büyük ihtiyacı zaman zaman biraz sessizliktir. Bildirimlerden ve teknolojik araçlardan uzak birkaç dakika… Kendini başkalarıyla kıyaslamadan çalışabilmek… Sürekli yetişmek zorundaymış gibi hissetmeden rahat ve huzurlu nefes alabilmek… Çünkü zihin ancak sakinleştiğinde gerçekten öğrenebilir. Bu bağlamda zaman zaman teknoloji detoksu yapabilmek son derece faydalı olacaktır.