Yazımızın başlığında “Salı Günü Beş Çayı’nda Buluşalım” yazıyor. Yazıyor yazmasına da nerede, hangi tarihte, niçin ve neden beş çayında buluşuyoruz. Beş çayı da ne? Bizim kültürümüzde kuşluk vaktinde yenilen bir kahvaltı var. Beş çayı diye de bir şey mi var?
Evet, beş çayı diye de bir şey var. Öncelikle belirtelim, “Beş çayı geleneği” İngiltere’nin bir kültürüdür. aittir. İngilizce Adı: Afternoon tea veya 5 o'clock tea. Beş çayında, çayın yanında genellikle küçük sandviçler, kekler ve kurabiyeler ikram edilir. Biz elbette bunu İngiltere geleneği diye almadık. Bir Projemizin lansman (açılış) saati için uygun gördük ve akılda kalsın diye de “4 Ağustos 2026 Salı Günü Akşam Beş Çayına Davetlisiniz” dedik.
Bu davet ve bu açılış toplantısı neden?
Onu da açıklayalım.
İnsan Kitap ve Toplum Araştırmaları Derneğimizce (İKTA-DER) “Kahvehane’den Kıraathane’ye” diyerek ve bu hususta İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünce desteklenen bir Projeyi Ankara Kahveciler Esnaf Odası ile birlikte hayata geçiyoruz. Bu proje 6 ay (01/07/2026-31/12/2026 arasında) sürecek.
Proje kapsamında
1-Ankara’nın Çankaya, Mamak, Keçiören, Yenimahalle ve Altındağ ilçelerindeki kahvehanelerde okuma köşeleri kurarak kıraathane kültürünü yeniden canlandıracağız.
2-Kahvehane esnafı ve çalışanlarında dijital bağımlılık konusunda farkındalık oluşturmak üzere eğitimler gerçekleştireceğiz:
3-Sosyal medya okuryazarlığı konusunda bilinçlendirme eğitimleri düzenleyeceğiz.
4-Dernek üyeleri ve ailelerinde düzenli kitap okuma alışkanlığını geliştireceğiz.
5-Aile içinde kitap okuma kültürünü destekleyen etkinlikler düzenleyeceğiz.
6-Sivil toplum kuruluşu ile meslek odası iş birliğini güçlendireceğiz.
7-Dijital bağımlılığa karşı toplumda farkındalık oluşturan sürdürülebilir bir model geliştireceğiz.
Evet, bu proje gerçekten mühim ve önemlidir.
Bu proje çerçevesinde şu ana kadar 17 yerde kitaplık oluşturduk, kitaplık oluşturduğumuz kahvehanelere kitaplar hediye ettik. Hangi kitapları mı kahvehanelerde kitaplıklara yerleştirdik?
Onların da listesi şudur.
Sıra
No
Kitap Adı
Yazarı
1
Nutuk
Mustafa Kemal Atatürk
2
Fatih Sultan Mehmet ve İstanbul'un Fethi
Yavuz Bahadıroğlu
3
Devlet
Platon
4
İdeal Devlet
Farabi
5
Dil Belası
6
Dede Korkut Hikayeleri
Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi
7
Ağrıdağı Efsanesi
Yaşar Kemal
8
Mutlu Yaşam Üzerine - Yaşamın Kısalığı Üzerine
Seneca
9
Hamlet
William Shakespeare
10
Beyaz Gemi
Cengiz Aytmatov
11
Henüz Vakit Varken Gülüm
Nazım Hikmet
12
Hayvan Çiftliği (Bez Ciltli)
George Orwell
13
Kürk Mantolu Madonna
Sabahattin Ali
14
Babaya Mektup
Franz Kafka
15
Beyaz Diş
Jack London
16
Uzun Hikaye
Mustafa Kutlu
17
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Peyami Safa
18
Deli Kurt
Hüseyin Nihal Atsız
19
Siyasetname
Nizamü’l Mülk
20
Sokrates’in Savunması
Platon
21
Beyaz Zambaklar Ülkesinde
Grigoriy Petrov
22
Kendi Gök Kubbemiz
Yahya Kemal Beyatlı
23
Hacı Murat
Lev Tolstoy
24
Fatih Harbiye
Peyami Safa
25
İrade Eğitimi
Jules Payot
26
Cimri
Moliere
27
İnci
John Steinbeck
28
Toplum Sözleşmesi
Jean-Jacques Rousseau
29
Dişi Kurdun Rüyaları
Cengiz Aytmatov
Evet, bu kitaplarla başladık ve nasipse Ülkemiz genelinde nice nice kahvehaneye nice nice kitaplar hediye edeceğiz. (Bu kitaplar kahvenelerde okunsa, şimdilik yeter. Bu kitapla gerçekten hassas ve özenli bir şekilde seçilmiş kitaplardır.)
Bu kitapları neden kahvehanelere ve orada kurduğumuz kitaplıklara yerleştiriyoruz.?
Evet, bu faaliyette bulunmamızın nedeni, bu projeyi geliştirmekteki maksadımız esasında şu anda günümüzde Kahvehaneler denilerek asıl mecrasından kopartılan Kıraathaneler, yani Kitap Okuma Yerlerini tekrar canlandırmak. Yani öz kültürümüze tekrar dönmek. Elbette şu andaki kahvehanelerde ortam şu anda öz kültürümüzden fersah fersah uzaktır. Maalesef, günümüzde kıraathane yok. Yani kitap okunan yerler yok. Kahvehane var. O kahvehanelerde de zaman öldürülüyor. Dedikodu yapılıyor Kültürel sohbetler, fikir tartışmaları kahvehanelerde sıfıra yakın.
Evet tekrar ediyorum. Eskiden kahvehane yoktu, Kıraathaneler vardı. İnşallah aslımıza ve özümüze dönüyoruz. Bunun için bu projeyi başlattık.
Bu proje doğrultusunda 1 Temmuz 2026 tarihinde itibaren 6 aylık sürede Derneğimiz ile Ankara Kahveciler Esnaf Odası ile birlikte müştereken gerçekleştireceğimiz etkinliklerin Ülkemize yararlı olmasını, toplumumuzda ilim ve irfan sahibi kendini bilen nesiller yetiştirilmesinde fayda sağlamasını Yüce Rabbimden (cc) niyaz ederim. Bu vesile ile başta İçişleri Bakanlığımız ile Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğümüz yetkililerine ve birlikte çalışma yapacağımız Ankara Kahveciler Esnaf Odası yetkililerine teşekkürlerimi sunuyorum.
Çaba ve çalışma Bizden, tevfik ve yardım Allah’tandır.
Tekrar yazımın başlığına dönecek olursak, Beç Çayı Meselesine gelecek olursak, Dijital Bağımlılıkla Mücadele ve Okuma Kültürünün Yaygınlaştırılması (Kahvehane'den Kıraathane'ye) Projesinin 4 Ağustos 2026 tarihinde saat 17:00'de Taraça Cafe İzmir 2 Caddesi No:34/2 Kızılay/Ankara adresindeki Lansman (Açılış) Toplantısına, (Akşam 5 Çayına) davetlisiniz.
Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.
Ahmet Sandal